نسخه چاپی
ارسال به دوستان
یادداشت سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل، عراق و افغانستان:
ایران به فکر تقلب و ایجاد تفرقه در جامعه بینالملل خواهد بود!/بر تعطیلی تأسیسات آب سنگین اراک پافشاری شود/ بازرسی، هر وقت، هر جا، بدون محدودیت صورت گیرد
تا زمانی که جامعه جهانی تایید نکرده که غنیسازی تنها راه موجود برای تأمین مقرون به صرفه سوخت تأسیسات برق شهری ایران است، این کشور باید غنیسازی را متوقف سازد. باید بر تعطیلی تأسیسات آب سنگین اراک پافشاری کند.■ بازرسی، هر وقت، هر جا، بدون محدودیت ■ ایران به فکر فریب، تقلب و ایجاد تفرقه در جامعه بینالملل خواهد بود ایران پذیرفتهاست که ادامه بیش از حد غنیسازی میتواند رقبایی مانند عربستان و ترکیه را تشویق به راهاندازی برنامه هستهای خودشان کند. تاکید بر توقف کامل غنیسازی موجب برهم خوردن بیهوده مذاکرات شود
«زلمای خلیلزاد» مشاور «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی»، سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل، سفیر سابق آمریکا در عراق و در افغانستان در «نشنال اینتِرِست آنلاین» نوشت: پیشنهاد اخیر ایران با هدف کاهش فشار تحریمها و تسهیل هماهنگی تهران با جامعه بینالملل ارائه شد. آیا تهران برای اجماعی جدّی آماده است؟ آیا گزینههایی برای توافقی منطقی که بتواند خط قرمزهای ایران و آمریکا را برآورده سازد وجود دارد؟ تحریمها ایران را از بازار انرژی و سیستم مالی جهانی دور کرده است. صادرات نفت، که تقریباً نیمی از درآمد ایران را تأمین میکند از سال 2011 حدود 60 درصد کاهش یافته است. ایرانیان برای انجام تبادلات مالی معمول مانند صدور اعتبارات اسنادی با مشکل روبرو هستند.
به گزارش سرویس بین الملل سایت خبری تیک Tik.ir، با توجه به مشکلات سوریه، ایران حس میکند که نقش مهمی در منطقه دارد. ایران به آستانه کلیدی برنامه هستهای خود رسیده و از برتری نظامی و غیرنظامی سنتی بر دیگر قدرتهای منطقه سود میبرد.
ایران پذیرفتهاست که ادامه بیش از حد غنیسازی میتواند رقبایی مانند عربستان و ترکیه را تشویق به راهاندازی برنامه هستهای خودشان کند. تهران نه احتمال افزایش تحریمها را دستکم گرفته و نه به احتمال حمله نظامی آمریکا یا اسرائیل بیتوجه است.
اگر اظهارات مسالمتآمیز ایران نشانگر تغییر واقعی سیاست باشند، شاید نارضایتی داخلی مهمترین عامل موثر باشد. بخش گستردهای از جامعه ایران، به ویژه نسل جوانتر، از تعامل مجدد ایران با جهان حمایت میکنند.
با وجود بیان سخنان مطلوب، توافقی که تهران به دنبال آن است نگرانیهای آمریکا را برطرف نمیکند. ایران، بدون بدل شدن به یک دولت هستهای رسمی، سعی میکند که به توانمندی تولید تعداد زیادی تسلیحات اتمی در دورهای کوتاه دست یابد.
«روحانی» در سخنانش با کارشناسان سیاسی آمریکا در نیویورک تایید کرد که مبنای تعیین سطح توانمندی غنیسازی ایران، نیازهای سوختی تأسیسات انرژی هستهای صلحآمیزش خواهد بود. اما ایران با ارسال سوخت هستهای غنیشدهاش به روسیه موافقت نکرده است. ایران مدعی حق تولید صنعتی اورانیوم غنیشده و نیز حق ذخیره مواد نیمه غنیشده است- نتیجه یک سیستم غنیسازی صنعتی است که میتواند ماده غنیشده کافی برای یک زرّادخانه هستهای را در خود پنهان کند.
اجازه دادن به تهران برای ذخیره اورانیوم با غنای کم یا متوسط موجب محدود شدن زمان اخطار جامعه بینالملل در مواجهه با گریز ایران میشود. بر اساس تخمین آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران از نیمه آگوست، 6774 کیلوگرم گاز اورانیوم با غنای کم، 186 کیلوگرم گاز اورانیوم با غنای متوسط، و معادل 187 کیلوگرم گاز اورانیوم با غنای متوسط را به شکل اکسید ذخیره کرده است.
با این حال، چشمانداز توافقی منطقیتر، هرچند اندک، از دو جهت مذاکرات را توجیه میکند. چالش اولیه آن است که تضمین کنیم ایران طی دوره مذاکرات توانمندی هستهای خود را ارتقاء نمیبخشد. واشنگتن باید سیاست فعلی تحریمها را ادامه دهد مگر آنکه بازرسان بتوانند تضمین کنند که تهران برنامه هستهای خود را معلق کرده است. یک تعلیق موثق میتواند راهی برای توافقی باشد که سه مقوله هستهای را در برگیرد: غنیسازی اورانیوم ایران، تأسیسات آب سنگین اراک و قبول سیستم بازرسی از سوی ایران.
با توجه به تخلّفات ایران از معاهده منع تکثیر تسلیحات هستهای و قطعنامههای مختلف شورای امنیت سازمان ملل، هرگونه توافق جامع باید تهران را به تعلیق تمام فعالیتهای غنیسازی وادار سازد. قرارداد ۱۰ ساله ایران با روسیه میتواند سوخت کافی برای تنها تأسیسات برق هستهای این کشور در بوشهر را تأمین کند. حتی اگر تهران قصد افزایش تأسیسات برق هستهای خود را داشته باشد، حداقل ظرف یک دهه آینده قادر به این کار نخواهد بود.
به هر حال، شاید تاکید بر توقف کامل غنیسازی موجب برهم خوردن بیهوده مذاکرات شود. میتوان با توافقی که طی آن ایران ذخایر اورانیوم غنیشده خود را از کشور خارج کرده و تأسیسات غنیسازی فعلی خود را معلق سازد، منافع اولیه آمریکا را برآورده ساخت. جامعه بینالمللی میتواند حق غنیسازی ایران را به رسمیت بشناسد. در مقابل، تا زمانی که جامعه جهانی تایید نکرده که غنیسازی تنها راه موجود برای تأمین مقرون به صرفه سوخت تأسیسات برق شهری ایران است، این کشور باید غنیسازی را متوقف سازد. بر اساس بررسیهای فعلی، چنین حالتی در یک دهه آینده رخ نخواهد داد. حتی در آن زمان هم، واردات سوخت نسبت به تولید آن در داخل ارزانتر خواهد بود. آژانس بینالمللی انرژی اتمی شرایط تأسیسات برق شهری ایران را بررسی کرده و بازگشایی تأسیسات غنیسازی مستلزم تایید جامعه بینالملل خواهد بود.
مصالحهای با این شرایط آمریکا را در موقعیت بهتری قرار میدهد اما خطرات مهمی را نیز در پی دارد. اگر ایران بخواهد معاهده را نقض کرده، تأسیسات غنیسازی را بازگشایی کرده و از سیستم منع تکثیر سلاح سرپیچی کند، زیرساختهای غنیسازی اصلی را خواهد داشت. جامعه بینالملل نیاز به حرکتی قاطع برای واکنش در برابر سرپیچی ایران از معاهده دارد. گزینه سوم برای ایران قابل قبولتر است اما خطرات اجرایی بیشتری برای آمریکا دارد. ایران میتواند توانمندی غنیسازی محدود خود را حفظ کند، اما این توانمندی باید به صورتی باشد اگر ایران تصمیم به غنیسازی برای ساخت بمب داشت دو سال زمان اخطار وجود داشته باشد. دو سال زمان کافی برای واشنگتن جهت تحمیل مجدد تحریمها یا انجام عملیات نظامی را فراهم میکند.
اگر به ایران اجازه دهیم که ذخیره یک سال سوخت تولیدی خود را برای تأسیسات بوشهر نگهداری کند، نگرانیش در زمینه امنیت سوخت مرتفع خواهد شد. تبدیل سوخت راکتور به ماده اولیه تسلیحاتی فرایندی پیچیده است، و به راحتی توسط بازرسان شناسایی میشود که زمان اخطار لازم در صورت هرگونه تلاش برای گریز را فراهم میآورد. اگرچه در مسئله غنیسازی امکان قدری انعطاف نیز وجود دارد، اما جامعه بینالملل باید بر تعطیلی تأسیسات آب سنگین اراک پافشاری کند. اگر تأسیسات اراک طبق برنامه در سال 2014 عملیاتی شود، ایران میتواند پلوتونیوم خود را برای استفاده در سلاح هستهای بازفراوری کند. حذف تأسیسات اراک برای حذف راه جایگزین ایران جهت رسیدن به ماده اولیه تسلیحاتی ضروری است.
در نهایت، توافق جامع نیازمند همکاری تهران با سیستم بازرسی جامع است. ایران باید پروتکل الحاقی معاهده منع تکثیر سلاح و بند 3. 1 اصلاح شده بخش عمومی قوانین فرعی موافقتنامه ایمنی ایران را امضاء کند، که آژانس بینالمللی انرژی اتمی را قادر میسازد که به تمام برنامهها، توانمندی و تأسیسات هستهای این کشور دسترسی داشته باشد. ایران باید به بازرسی در هر زمان و هر جا رضایت دهد و به بازرسان امکان دسترسی به تمام تأسیسات و پرسنل نظامی اصلی را بدهد. تنها تحت این شرایط است که بازرسان میتوانند در موقع لزوم تأسیسات هستهای مخفی را نیز کنترل کنند. بازرسی سرزده موجب مجازات ایران در صورت تخطی از معاهده منع تکثیر سلاح اتمی و شورای امنیت سازمان ملل شده و آن را از تولید سلاح باز میدارد.
احتمالاً ایران به فکر فریب، تقلب و ایجاد تفرقه در جامعه بینالملل خواهد بود. اما هنوز شانسی اندک برای آزمودن تهران بدون حذف تحریمها یا افزایش درگیری هست. واشنگتن با برقراری تعامل و ارائه گزینههای منطقی برای توافق در موضعی قویتر قرار میگیرد تا بتواند سیاستهای فعلی خود را حفظ کرده و در صورت لزوم معیارهای جدیتری را بکار گیرد.
به گزارش سرویس بین الملل سایت خبری تیک Tik.ir، با توجه به مشکلات سوریه، ایران حس میکند که نقش مهمی در منطقه دارد. ایران به آستانه کلیدی برنامه هستهای خود رسیده و از برتری نظامی و غیرنظامی سنتی بر دیگر قدرتهای منطقه سود میبرد.
ایران پذیرفتهاست که ادامه بیش از حد غنیسازی میتواند رقبایی مانند عربستان و ترکیه را تشویق به راهاندازی برنامه هستهای خودشان کند. تهران نه احتمال افزایش تحریمها را دستکم گرفته و نه به احتمال حمله نظامی آمریکا یا اسرائیل بیتوجه است.
اگر اظهارات مسالمتآمیز ایران نشانگر تغییر واقعی سیاست باشند، شاید نارضایتی داخلی مهمترین عامل موثر باشد. بخش گستردهای از جامعه ایران، به ویژه نسل جوانتر، از تعامل مجدد ایران با جهان حمایت میکنند.
با وجود بیان سخنان مطلوب، توافقی که تهران به دنبال آن است نگرانیهای آمریکا را برطرف نمیکند. ایران، بدون بدل شدن به یک دولت هستهای رسمی، سعی میکند که به توانمندی تولید تعداد زیادی تسلیحات اتمی در دورهای کوتاه دست یابد.
«روحانی» در سخنانش با کارشناسان سیاسی آمریکا در نیویورک تایید کرد که مبنای تعیین سطح توانمندی غنیسازی ایران، نیازهای سوختی تأسیسات انرژی هستهای صلحآمیزش خواهد بود. اما ایران با ارسال سوخت هستهای غنیشدهاش به روسیه موافقت نکرده است. ایران مدعی حق تولید صنعتی اورانیوم غنیشده و نیز حق ذخیره مواد نیمه غنیشده است- نتیجه یک سیستم غنیسازی صنعتی است که میتواند ماده غنیشده کافی برای یک زرّادخانه هستهای را در خود پنهان کند.
اجازه دادن به تهران برای ذخیره اورانیوم با غنای کم یا متوسط موجب محدود شدن زمان اخطار جامعه بینالملل در مواجهه با گریز ایران میشود. بر اساس تخمین آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران از نیمه آگوست، 6774 کیلوگرم گاز اورانیوم با غنای کم، 186 کیلوگرم گاز اورانیوم با غنای متوسط، و معادل 187 کیلوگرم گاز اورانیوم با غنای متوسط را به شکل اکسید ذخیره کرده است.
با این حال، چشمانداز توافقی منطقیتر، هرچند اندک، از دو جهت مذاکرات را توجیه میکند. چالش اولیه آن است که تضمین کنیم ایران طی دوره مذاکرات توانمندی هستهای خود را ارتقاء نمیبخشد. واشنگتن باید سیاست فعلی تحریمها را ادامه دهد مگر آنکه بازرسان بتوانند تضمین کنند که تهران برنامه هستهای خود را معلق کرده است. یک تعلیق موثق میتواند راهی برای توافقی باشد که سه مقوله هستهای را در برگیرد: غنیسازی اورانیوم ایران، تأسیسات آب سنگین اراک و قبول سیستم بازرسی از سوی ایران.
با توجه به تخلّفات ایران از معاهده منع تکثیر تسلیحات هستهای و قطعنامههای مختلف شورای امنیت سازمان ملل، هرگونه توافق جامع باید تهران را به تعلیق تمام فعالیتهای غنیسازی وادار سازد. قرارداد ۱۰ ساله ایران با روسیه میتواند سوخت کافی برای تنها تأسیسات برق هستهای این کشور در بوشهر را تأمین کند. حتی اگر تهران قصد افزایش تأسیسات برق هستهای خود را داشته باشد، حداقل ظرف یک دهه آینده قادر به این کار نخواهد بود.
به هر حال، شاید تاکید بر توقف کامل غنیسازی موجب برهم خوردن بیهوده مذاکرات شود. میتوان با توافقی که طی آن ایران ذخایر اورانیوم غنیشده خود را از کشور خارج کرده و تأسیسات غنیسازی فعلی خود را معلق سازد، منافع اولیه آمریکا را برآورده ساخت. جامعه بینالمللی میتواند حق غنیسازی ایران را به رسمیت بشناسد. در مقابل، تا زمانی که جامعه جهانی تایید نکرده که غنیسازی تنها راه موجود برای تأمین مقرون به صرفه سوخت تأسیسات برق شهری ایران است، این کشور باید غنیسازی را متوقف سازد. بر اساس بررسیهای فعلی، چنین حالتی در یک دهه آینده رخ نخواهد داد. حتی در آن زمان هم، واردات سوخت نسبت به تولید آن در داخل ارزانتر خواهد بود. آژانس بینالمللی انرژی اتمی شرایط تأسیسات برق شهری ایران را بررسی کرده و بازگشایی تأسیسات غنیسازی مستلزم تایید جامعه بینالملل خواهد بود.
مصالحهای با این شرایط آمریکا را در موقعیت بهتری قرار میدهد اما خطرات مهمی را نیز در پی دارد. اگر ایران بخواهد معاهده را نقض کرده، تأسیسات غنیسازی را بازگشایی کرده و از سیستم منع تکثیر سلاح سرپیچی کند، زیرساختهای غنیسازی اصلی را خواهد داشت. جامعه بینالملل نیاز به حرکتی قاطع برای واکنش در برابر سرپیچی ایران از معاهده دارد. گزینه سوم برای ایران قابل قبولتر است اما خطرات اجرایی بیشتری برای آمریکا دارد. ایران میتواند توانمندی غنیسازی محدود خود را حفظ کند، اما این توانمندی باید به صورتی باشد اگر ایران تصمیم به غنیسازی برای ساخت بمب داشت دو سال زمان اخطار وجود داشته باشد. دو سال زمان کافی برای واشنگتن جهت تحمیل مجدد تحریمها یا انجام عملیات نظامی را فراهم میکند.
اگر به ایران اجازه دهیم که ذخیره یک سال سوخت تولیدی خود را برای تأسیسات بوشهر نگهداری کند، نگرانیش در زمینه امنیت سوخت مرتفع خواهد شد. تبدیل سوخت راکتور به ماده اولیه تسلیحاتی فرایندی پیچیده است، و به راحتی توسط بازرسان شناسایی میشود که زمان اخطار لازم در صورت هرگونه تلاش برای گریز را فراهم میآورد. اگرچه در مسئله غنیسازی امکان قدری انعطاف نیز وجود دارد، اما جامعه بینالملل باید بر تعطیلی تأسیسات آب سنگین اراک پافشاری کند. اگر تأسیسات اراک طبق برنامه در سال 2014 عملیاتی شود، ایران میتواند پلوتونیوم خود را برای استفاده در سلاح هستهای بازفراوری کند. حذف تأسیسات اراک برای حذف راه جایگزین ایران جهت رسیدن به ماده اولیه تسلیحاتی ضروری است.
در نهایت، توافق جامع نیازمند همکاری تهران با سیستم بازرسی جامع است. ایران باید پروتکل الحاقی معاهده منع تکثیر سلاح و بند 3. 1 اصلاح شده بخش عمومی قوانین فرعی موافقتنامه ایمنی ایران را امضاء کند، که آژانس بینالمللی انرژی اتمی را قادر میسازد که به تمام برنامهها، توانمندی و تأسیسات هستهای این کشور دسترسی داشته باشد. ایران باید به بازرسی در هر زمان و هر جا رضایت دهد و به بازرسان امکان دسترسی به تمام تأسیسات و پرسنل نظامی اصلی را بدهد. تنها تحت این شرایط است که بازرسان میتوانند در موقع لزوم تأسیسات هستهای مخفی را نیز کنترل کنند. بازرسی سرزده موجب مجازات ایران در صورت تخطی از معاهده منع تکثیر سلاح اتمی و شورای امنیت سازمان ملل شده و آن را از تولید سلاح باز میدارد.
احتمالاً ایران به فکر فریب، تقلب و ایجاد تفرقه در جامعه بینالملل خواهد بود. اما هنوز شانسی اندک برای آزمودن تهران بدون حذف تحریمها یا افزایش درگیری هست. واشنگتن با برقراری تعامل و ارائه گزینههای منطقی برای توافق در موضعی قویتر قرار میگیرد تا بتواند سیاستهای فعلی خود را حفظ کرده و در صورت لزوم معیارهای جدیتری را بکار گیرد.
پسندیدم 0
گزارش خطا
