نسخه چاپی
ارسال به دوستان
اگر تا پایان جولای توافق منعقد نشود، ایران از مذاکرات پاپس میکشد/ضدحمله تندروهای ایران به روحانی در صورت شکست مذاکرات هسته ای
به گزارش سرویس بین الملل «تیک» Tik.ir، من از زمان ترک کاخ سفید این فرصت را داشتهام با ایرانیانی گفتگو کنم که خود را نماینده دیدگاههای حسن روحانی رئیسجمهور ایران و جواد ظریف مذاکرهکننده ارشد و وزیر امور خارجه ایران میدانند. بیتردید ایران انگیزه زیادی برای رسیدن به توافق دارد. دوستان ایرانیم به من میگویند رئیسجمهور روحانی تحتفشار بسیار زیادی است که نتایج اقتصادی برای کشور ایجاد کند و در غیر این صورت با ضدحمله تندروها مواجه خواهد شد و از سوی آنها متهم خواهد شد که بدون گرفتن امتیازات اقتصادی قابلتوجه، برنامه هستهای ایران را محدود کرده است. در واقع بعضی ایرانیها هشدار میدهند که در صورت حاصل نشدن توافقی قابلقبول تا پایان جولای، ایران از مذاکرات پاپس میکشد اما من فکر میکنم این تهدید در اصل یک تاکتیک چانهزنی است. با بازارهای نرم بینالمللی نفت، اگر تهران از مذاکرات کنار بکشد واشنگتن میتواند با تحتفشار گذاشتن و ترغیب باقیمانده مشتریان نفت ایران (چین، هند، ژاپن و کره) برای کاهش بیشتر خرید نفت ایران این کار تهران را تلافی کند.
رئیسجمهور اوباما که خواهان ساکت کردن منتقدان سیاست خارجی خود است مشتاق پیروزی دیپلماتیک نیز هست. در بیان اظهارات اخیر اوباما در مانیل در مورد سیاست خارجی، توافق هستهای خوب با ایران چیزی بیش از یک یا دو توافق است. این توافق مسابقهای پرامتیاز خواهد بود- از میان برداشتن (یا حداقل به تعویق انداختن) یکی از مهمترین تهدیدها برای امنیت آمریکا و متحدان آن در خاورمیانه. و در بیان عملی، دفاع از توافق هستهای که در جولای به دست بیاید در برابر کنگره پیش از انتخابات میاندورهای آسانتر خواهد بود چون ممکن است در این انتخابات جمهوریخواهها اکثریت کرسیهای سنا را به خود اختصاص بدهند و در موقعیت بهتری برای جلوگیری از هرگونه توافقی قرار بگیرند.
اما چشمانداز به توافق رسیدن تا جولای مبهم است. از یک سو به نظر میرسد ایران و گروه ۱+۵ به توافق رسیدهاند –حداقل از نظر تئوری- راکتور تحقیقاتی ۴۰ مگاواتی آبسنگین اراک را (که هنوز در دست ساخت است) اصلاح کنند تا سطح قدرت آن را کاهش داده و هسته و نوع سوخت راکتور را تغییر بدهند تا راکتور مقدار پلوتونیوم قابلتوجهی تولید نکند. جزئیات این اصلاحات هنوز باید تعیین شوند –به ویژه این که تغییرات به چه میزان و چقدر برگشتپذیر خواهند بود- اما به نظر میرسد این موارد مجموعه موضوعات قابل عبوری هستند. در واقع ایران بیشتر مایل است بر سر راکتور اراک معامله کند چون مسیر ایران برای تولید پلوتونیوم برای ساخت تسلیحات هستهای چالشبرانگیزتر و دور از برنامه غنیسازی اورانیوم آن است. یکی از ایرانیانی که با او در تماس هستم با حالت نیمه شوخی گفت "اگر به ما اورانیوم بدهید ما به شما پلوتونیوم میدهیم.”
حتی اگر توافق حاصل بشود انتظار ندارم شاهد بهبود چشمگیر روابط باشم چون واشنگتن و تهران همچنان درباره موضوعات بسیاری اختلاف خواهند داشت، از جمله حمایت ایران از حزبالله، مخالفت ایران با اسرائیل، حمایت ایران از بشار اسد در جنگ داخلی سوریه، و مهمتر از همه رقابت برای کسب سلطه نظامی بر خلیجفارس. درواقع حتی اگر یک توافقنامه هستهای از نظر سیاسی قابلدفاع بین طرفین حاصل شود دولت اوباما باید تأکید کند که واشنگتن به مخالفت با ایران در حوزههای دیگر ادامه خواهد داد.
