نسخه چاپی
ارسال به دوستان
آیا اسرائیل در میانه مذاکرات ژنو به دنبال تکرار سناریوی غافلگیری است؟
در آستانه برگزاری دور تازه مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، انتشار گزارشی از رسانههای غربی درباره احتمال حمایت واشینگتن از حمله اسرائیل به برنامه موشکی ایران و همزمانی آن با مواضع تند بنیامین نتانیاهو علیه هرگونه توافق با تهران، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا دیپلماسی در سایه تهدید نظامی پیش میرود و آیا بایستی منتظر غافلگیری تازهای در میانه مذاکرات بود؟
حالی که قرار است دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا روز سهشنبه در ژنو سوئیس برگزار شود، انتشار گزارشهایی تأییدنشده در رسانههای غربی درباره احتمال چراغ سبز واشینگتن به تلآویو برای حمله به برنامه موشکی ایران، بار دیگر سایه تردید و نگرانی را بر فضای دیپلماسی انداخته است. همزمان، مواضع تند بنیامین نتانیاهو درباره شروط هرگونه توافق با تهران، این پرسش را تقویت کرده که آیا باید منتظر غافلگیری تازهای مشابه رخدادهای تنشآلود پیشین در میانه مذاکرات بود؟
ایران این بار با «خوشبینی محتاطانه» وارد گفتوگوها شده و در عین پیگیری مسیر دیپلماسی، بر حفظ آمادگی دفاعی نیز تأکید دارد. با این حال، انتشار مداوم گزارشهایی به نقل از منابع بینام در رسانههای غربی، گمانهزنیها درباره احتمال تحرکات غیرمنتظره را افزایش داده است.
روایت تازه سیبیاس از چراغ سبز محرمانه آمریکا
در تازهترین مورد، شبکه آمریکایی سیبیاس به نقل از دو منبع آگاه مدعی شده است که دونالد ترامپ در دیداری با بنیامین نتانیاهو در اقامتگاه شخصی خود در مارالاگو، اعلام کرده در صورت شکست مذاکرات تهران و واشینگتن، از اقدام نظامی اسرائیل علیه برنامه موشکهای بالستیک ایران حمایت خواهد کرد.
این گزارش همچنین مدعی است که در ماههای اخیر، گفتوگوهایی میان مقامات ارشد نظامی و اطلاعاتی آمریکا درباره سناریوهای احتمالی حمایت از حمله اسرائیل آغاز شده است؛ موضوعی که به گفته این منابع، نشان میدهد واشینگتن از مرحله «تردید» عبور کرده و وارد فاز بررسی نحوه پشتیبانی عملیاتی شده است.
آمریکا در حال بررسی سازوکارهای پشتیبانی؟
بر اساس همین گزارش، تمرکز مقامهای آمریکایی نه بر امکانپذیری حمله اسرائیل، بلکه بر چگونگی حمایت از آن متمرکز بوده است؛ از جمله تأمین سوختگیری هوایی جنگندهها و حل چالش عبور از حریم هوایی کشورهای منطقه.
در این میان، کشورهایی چون اردن، عربستان سعودی و امارات متحده عربی بهطور علنی اعلام کردهاند که اجازه استفاده از حریم هوایی خود برای حمله به ایران را نخواهند داد و در مقابل نیز اجازه استفاده از حریمشان علیه دیگر کشورها را به تهران نمیدهند؛ موضعی که پیچیدگی هرگونه عملیات احتمالی را افزایش میدهد.
خط و نشانهای نتانیاهو؛ توافق یا بنبست؟
در کنار این گزارشها، مواضع اخیر نتانیاهو نیز بر فضای مذاکرات سایه انداخته است. نخستوزیر اسرائیل با ابراز «بدبینی شدید» نسبت به آینده هر توافقی با ایران، خواستار برچیده شدن کامل برنامه هستهای تهران، خروج تمامی مواد غنیشده از کشور و اعمال محدودیت ۳۰۰ کیلومتری بر برد موشکهای بالستیک ایران شده است؛ شروطی که عملاً فراتر از چارچوبهای مورد بحث در مذاکرات هستهای تلقی میشود
چنین مطالباتی در آستانه مذاکرات ژنو، این گمان را تقویت کرده که تلآویو یا به دنبال سختتر کردن مسیر توافق است یا سناریوهای جایگزین را بهطور جدی روی میز دارد
دیپلماسی زیر سایه تهدید
مجموع این تحولات نشان میدهد که مذاکرات پیشِ رو، صرفاً یک روند دیپلماتیک کلاسیک نیست، بلکه در بستری از بیاعتمادی، فشار سیاسی و تهدیدهای ضمنی نظامی جریان دارد. اگرچه هنوز هیچ تصمیم رسمی درباره اقدام نظامی اعلام نشده، اما همزمانی انتشار این گزارشها با آغاز دور تازه گفتوگوها، این پرسش را پیش میکشد که آیا مسیر دیپلماسی میتواند از سایه سنگین تهدید عبور کند یا بار دیگر منطقه در آستانه تنشی تازه قرار خواهد گرفت و تل آویو در میانه مذاکرات بار دیگر به دنبال غافلگیری تهران قدم برخواهد داشت.
