نسخه چاپی
ارسال به دوستان
العربی الجدید به نقل از منابع آگاه: مهمترین مسائلی که مانع پیشرفت مذاکرات شد، لبنان و تنگه هرمز بود/ المیادین: عدم توافق به معنای بازگشت سریع به تیراندازی نیست/ سخنگوی وزارت خارجه: در مورد ۲-۳ موضوع مهم دیدگاهها فاصله داشت؛ دیپلماسی هیچ وقت تمام نمیشود / ونس: یک متن پیشنهادی تفاهمنامه ارائه کردیم؛ این آخرین و بهترین پیشنهاد است؛ باید ببینیم آیا ایرانیها آن را میپذیرند یا خیر
در روز پنجم آتشبس میان ایران و آمریکا، هیاتهای دو طرف گفتوگوها برای توافق در اسلام آباد، پایتخت پاکستان را آغاز کردهاند. بر اساس گزارش ها، هنوز دو طرف به توافق چارچوبی دست نیافتهاند و به گفته منابع خبری، عمده اختلاف، تاکنون بر سر موضوع تنگه هرمز بوده است. در همین حال، یک منبع پاکستانی از احتمال ادامه مذاکرات تا یکشنبه خبر داد.
آخرین اخبار مربوط به روز دوم مذاکرات (۲۳ فروردین ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
در پی حملات رژیم اشغالگر به لبنان از صبح امروز، شمار شهداء به ۲۱ نفر و مجروحان به ۱۳ نفر افزایش یافته است.
فارس نوشت: دود مشاهده شده در مناطق جنوبی تهران ناشی از عملیات تست، راهاندازی و پاکسازی پالایشگاه و انبار نفت تهران است. مسئولان تأکید کردند که حریق تحت کنترل کامل قرار دارد.
العربی الجدید نوشت: منابع آگاه پاکستانی روز یکشنبه تأیید کردند که مسائل مهمی مانع پیشرفت مذاکرات بین ایالات متحده و ایران شده است، که مهمترین آنها مسائل لبنان و تنگه هرمز است . در همین حال، جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، روز یکشنبه اعلام کرد که مذاکرات با ایران به توافقی منجر نشده است و این نشان میدهد که او پس از ارائه «آخرین و بهترین پیشنهاد» به ایرانیها، اسلام آباد را ترک میکند.
به گزارش انتخاب، یک منبع گفت که طرف آمریکایی «پذیرفت که لبنان در هیچ توافق احتمالی با ایران گنجانده شود، و هیئت آمریکایی، به ویژه استیو ویتکوف و جارد کوشنر، میخواستند پرونده لبنان را به طور کامل به اسرائیل تحویل دهند و پرونده لبنان را از ایران جدا کنند و اسرائیل، چه در صلح و چه در جنگ، به تنهایی با لبنان برخورد کند.»
منابع اظهار داشتند که موضع ایالات متحده در مورد تنگه هرمز نیز به یک نقطه اختلاف اصلی تبدیل شده است و هیئت آمریکایی به دنبال به تعویق انداختن موضوع هرمز به آینده بود و هدف آن بازگشایی آن بدون دخالت قابل توجه ایران بود. به گفته این منابع، طرف آمریکایی همچنین درخواست بحث در مورد برنامه موشکی ایران را داشت که این امر صورت نگرفت. یک منبع آگاه پاکستانی گفت که شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه و عاصم منیر، فرمانده ارتش، معاون رئیس جمهور آمریکا را تا پلههای هواپیما همراهی کردند و قبل از عزیمت ونس، گفتگویی بین دو طرف انجام شد. این منبع خاطرنشان کرد که مقامات پاکستانی تلاشهایی را برای متقاعد کردن هیئت برای ادامه گفتگو انجام دادند.
در همین حال، یک منبع عالی رتبه پاکستانی گفت که هواپیماهای ایرانی برای انتقال هیئت ایرانی از پاکستان به فرودگاه نورخان رسیدند و دو هواپیمای دیگر نیز برای تأمین امنیت اعضای هیئت وارد شدند. به گفته این منبع، اعضای هیئت محل مذاکره را ترک کرده و در حال آماده شدن برای ترک اسلام آباد هستند.
جی دی. ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، روز یکشنبه اعلام کرد که مذاکرات با ایران به توافقی منجر نشده است و این نشان میدهد که او پس از ارائه «آخرین و بهترین پیشنهاد» خود به ایرانیها، اسلام آباد را ترک میکند. ونس به خبرنگاران گفت که هیئت آمریکایی، پس از ۲۱ ساعت مذاکره در پایتخت پاکستان، پس از ارائه «آخرین و بهترین پیشنهاد خود» پاکستان را ترک میکند. خواهیم دید که آیا ایرانیها آن را میپذیرند یا خیر.
او افزود که اختلاف اصلی حول محور سلاحهای هستهای میچرخد. او ادامه داد: «واقعیت ساده این است که ما به یک تعهد محکم نیاز داریم که آنها به دنبال دستیابی به سلاح هستهای نباشند و به دنبال دستیابی به ابزارهایی نباشند که آنها را قادر میسازد به سرعت سلاح هستهای تولید کنند.»
او در ادامه گفت: «سوال ساده این است: آیا ما شاهد تعهد اساسی و ارادهای از سوی ایرانیها برای عدم توسعه سلاح هستهای (...) نه فقط الان، نه فقط دو سال دیگر، بلکه در درازمدت هستیم؟» او مدعی شد: «ما هنوز چنین چیزی ندیدهایم و امیدواریم که آن را ببینیم.»
ونس در سخنان کوتاه خود در هتل اسلام آباد که میزبان مذاکرات بود، به اختلاف بر سر یک مسئله کلیدی دیگر اشاره نکرد: بازگشایی تنگه هرمز، آبراه استراتژیکی که یک پنجم نفت جهان از آن عبور میکند. او خاطرنشان کرد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، که روز شنبه در واشنگتن نسبت به توافق یا عدم توافق دو طرف ابراز بیتفاوتی کرد، در مذاکرات با آنها همراهی کرده است. ونس گفت: «فکر میکنم ما بسیار انعطافپذیر بودیم. ما بسیار همکاری کردیم. رئیس جمهور به ما گفت: "شما باید با حسن نیت به اینجا بیایید و تمام تلاش خود را برای رسیدن به توافق انجام دهید." ما این کار را کردیم، اما متأسفانه نتوانستیم هیچ پیشرفتی داشته باشیم.»
رئیس سازمان اورژانس کشور با تشریح آخرین آمار تلفات جنگ اخیر، از مجروح شدن ۴۹۹۳ زن و شهادت ۲۵۸ نفر از آنان خبر داد و اعلام کرد که ۲۲۱ نفر از شهدای این حوادث را افراد زیر ۱۸ سال تشکیل میدهند.
خبرنگار المیادین در پاکستان میگوید عدم توافق میان ایران و آمریکا در روز گذشته در پاکستان، به معنای شکست روند مذاکرات نیست.
به گزارش انتخاب، خبرنگار المیادین در اسلامآباد گزارش داد: پاکستان به تلاشهای دیپلماتیک خود برای نزدیکتر کردن دیدگاهها بین طرفهای ایرانی و آمریکایی ادامه میدهد.
او گفت: پاکستان در مورد نوعی آتش بس صحبت میکند و عدم توافق به معنای بازگشت سریع به تیراندازی نیست.
خبرنگار المیادین تأکید کرد: هیئت ایرانی مشتاق ایجاد یک راه حل کامل و جامع و دستیابی به یک توافق گسترده بود.
وی ادامه داد: عدم دستیابی به توافق لزوماً به معنای شکست کامل روند مذاکرات میان آمریکا و ایران نیست.
نخستوزیر کانادا میگوید، روزهای ارسال ۷۰ سنت از هر دلار برای هزینههای نظامی به ایالات متحده به پایان رسیده و اوتاوا دیگر پولی برای این مساله پرداخت نمیکند.
دنیس سیترونوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل گفت: در پی شکست مذاکرات در اسلامآباد، یک چیز واضح است، حتی پیش از اختلافات در مواضع طرفین:
الف. ایران به مذاکرات از موضع ضعف نیامده بود، بلکه از موضع قدرت. از این نظر، او آماده هیچ مصالحه قابل توجهی نبود.
ب. از سوی دیگر، به نظر میرسد در آمریکا این تصور وجود داشت که ایران به اندازه کافی تضعیف شده تا بتوان به آن توافقی تحمیل کرد که بر اساس خواستههای آمریکایی باشد، چه در زمینه غنیسازی و چه در مسائل مربوط به آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز.
ج. مشکل کنونی آمریکا این است که حتی بازگشت به درگیری شدید لزوماً به تسلیم ایران منجر نخواهد شد و ممکن است دایره درگیری را به طور قابل توجهی گسترش دهد — به گونهای که بیش از پیش به اقتصاد بینالمللی آسیب برساند.
د. بنابراین، رئیسجمهور ترامپ باید بین سه گزینه تصمیم بگیرد: ادامه مذاکرات که احتمالاً بسیاری از کشورها از او خواهند خواست این کار را انجام دهد، پایان درگیری بدون توافق، یا بازگشت به تشدید نظامی، با این درک که حتی آسیب به زیرساختها در ایران یا اقداماتی مانند اشغال جزایر، به حکومت ایران آسیب خواهد زد اما همچنین واکنش شدید و هزینه سنگینی برای کشورهای منطقه، اسرائیل و آمریکا به همراه خواهد داشت و بعید است مواضع آنها را تغییر دهد.
وی افزود: در نهایت، بنبست مستقیماً ناشی از اختلاف عمیق بین طرفین در سوال اساسی است: تاکنون واقعاً چه کسی پیروز شده است. تا زمانی که این اختلاف دیدگاهی تغییر نکند، احتمال توافق پایین باقی میماند. توپ در زمین آمریکاست.
وزارت انرژی آمریکا از برداشت ۸ میلیون و ۴۸۰ هزار بشکه نفت از ذخیرهسازیهای راهبردی این کشور بهدلیل افزایش قیمت سوخت ناشی از تنشهای خاورمیانه خبر داد.
«اندی کیم» سناتور آمریکایی نوشت: «واقعاً ونس فکر میکرد میتواند چندین دهه اختلاف با ایران را ظرف یک روز حلوفصل کند؟ او ماه فوریه ۵ روز را صرف وقتگذرانی در المپیک زمستانی کرد. ایران بالاترین سطح مذاکرات با آمریکا در طول تاریخ را به دست آورده و همچنان تنگه هرمز را تحت کنترل دارد، در حالی که به نظر میرسد ونس دارد کوتاه میآید.»
او ادامه داد: «دیپلماسی نیازمند برنامهریزی عظیم، تخصص فنی و تعامل مستمر است، بهویژه در زمان جنگ. سربازان ما که در معرض خطر هستند و مردم آمریکا که با قیمتهای بنزین دستوپنجه نرم میکنند، شایسته مذاکرات جدی هستند نه این نمایشی که الان شاهدش بودیم.»
وزیر خارجه استرالیا خواستار حفظ آتش بس، پس از پایان مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان شد.
نیویورک تایمز نوشت: شکست ماراتن مذاکرات، ترامپ را در مقابل انتخابهای سختی قرار می دهد.
هیأت ایرانی مذاکره کننده اسلام آباد، پایتخت پاکستان را ترک کرد.
وزیر خارجه پاکستان:
ما امیدواریم که هر دو طرف آمریکایی و ایرانی به پایبندی به آتشبس ادامه دهند.
هیئتهای آمریکایی و ایرانی چندین دور مذاکره برگزار کردند که صبح امروز به پایان رسید.
ما به تلاش برای تسهیل روابط حسنه بین طرفهای آمریکایی و ایرانی ادامه خواهیم داد.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه اعلام کرد: در مورد یکسری از موضوعات به تفاهم رسیدیم اما در مورد ۲-۳ موضوع مهم دیدگاهها فاصله داشت و نهایتاً گفتوگوها منجر به توافق نشد.
مهمترین اظهارات بقایی به شرح زیر است:
این دور از مذاکرات طولانیترین دور مذاکرات در این یک سال بود و مجموعا ۲۴ یا ۲۵ ساعت طول کشید.
کماکان باید برای صیانت از منافع ملت ایران از ابزارهای خودمان استفاده کنیم.
از ابتدا نباید انتظار وجود داشت که ظرف یک جلسه به توافق برسیم.
برخی موضوعات جدید مثل تنگهٔ هرمز و منطقه اینبار به مذاکرات اضافه شده بود.
دیپلماسی هیچ وقت تمام نمیشود. این ابزاری است برای صیانت از منافع ملی.
دیپلماتها وظیفهشان را چه در زمان جنگ و چه در زمان صلح باید انجام بدهند.
این مذاکرات بعد از ۴۰ روز جنگ تحمیلی انجام شد و در یک فضای بدگمانی و سو ظن انجام شد؛ طبیعی است که از ابتدا هم نباید انتظار میداشتیم که ظرف یک جلسه به توافق برسیم. کسی هم چنین انتظاری نداشت.
تماسها و رایزنیها بین ایران، پاکستان و سایر دوستانمان در منطقه ادامه پیدا خواهد کرد.
از دولت و مردم پاکستان و از شخص آقای شهبار شریف نخست وزیر پاکستان، آقای عاصم منیر فرمانده ارتش و از آقای اسحاقدار معاون نخست وزیر تشکر میکنم.
از حسن میزبانی آنها تشکر میکنیم و اطمینان داریم که تماسها بین ما و پاکستان و سایر دوستان ما در منطقه ادامه پیدا خواهد کرد.
دیپلماسی در کنار مدافعان وطن حضور دارد و آماده همه نوع فداکاری هستیم.
منابع پاکستانی به خبرنگار المیادین گفتند: معاون رئیس جمهور آمریکا نگفته که به مذاکرات باز نمیگردد و ممکن است برنامهای از سوی پاکستان برای بازگشت جدید وجود داشته باشد.
این منابع افزودند: پیش بینی میشود ظرف یک هفته یا ۱۰ روز در دوره آتش بس، بازگشت جدیدی با سطح متفاوتی از نمایندگی از هیئت آمریکایی صورت گیرد.
آنها افزودند: هیئت آمریکایی بسیار آرام بود و از هیچ حرف و حرکتی که باعث عصبانیت طرف ایرانی شود استفاده نکرد.
تسنیم از قول یک منبع آگاه نوشت: ایران ابتکارات و پیشنهادهای معقولی در مذاکرات مطرح کرد؛ توپ در زمین آمریکاست که با واقع گرایی به مسائل نگاه کند.
این منبع ادامه داد: دولت آمریکا همچنان که در محاسبات جنگی شکست خورد، در محاسبات مذاکراتی نیز تا کنون خطا کرده است.
او گفت: ایران عجلهای ندارد و تا زمانی که آمریکا به توافق معقول تن ندهد، تغییری در وضعیت تنگه هرمز ایجاد نخواهد شد.
این خبرگزاری همچنین نوشت: فعلا زمان و مکانی برای دور بعدی مذاکره احتمالی تعیین نشده است.
تسنیم: هیئت مذاکره کننده ایالات متحده به سرپرستی معاون رئیس جمهور آمریکا، اسلام آباد را ترک کرد.
فارس نوشت: یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده به خبرنگار اعزامی فارس در پاکستان گفت: تیم آمریکایی بهدنبال بهانه بود تا میز مذاکره را ترک کند.
او افزود: به نظر میرسد آمریکاییها مذاکره را برای وجههٔ از دست رفتهٔ خود در فضای بینالمللی نیاز داشتند و تمایلی به کاهش انتظارات خود با وجود شکست و بنبست در جنگ با ایران نداشتند.
این منبع ادامه داد: تیم مذاکرهکننده بهعنوان نمایندهٔ مردم دستآوردهای میدان را صیانت کرد.
او افزود: ایران برنامهای برای دور بعدی مذاکرات ندارد.
جی دی ونس معاون رئیسجمهور آمریکا و سرپرست هیأت مذاکرهکننده آمریکایی در اسلام آباد، پس از پایان این مذاکرات، در یک کنفرانس خبری کوتاه ۴ دقیقهای، اعلام کرد که هیچ نتیجهای حاصل نشده و آنها به واشنگتن باز میگردند.
او در ابتدا گفت: «هر کاستی که در این مذاکرات وجود داشت، به دلیل پاکستانیها نبود؛ آنها کاری شگفتانگیز انجام دادند و واقعاً تلاش کردند تا به ما و ایرانیها برای پر کردن شکافها و دستیابی به توافق کمک کنند».
جی دی ونس همچنین گفت: «خبر بد این است که ما به توافق نرسیدهایم و من فکر میکنم این خبر برای ایران بسیار بدتر از ایالات متحده است. بنابراین، ما در حالی به آمریکا بازمیگردیم که توافقی حاصل نشده است».
معاون رئیسجمهور آمریک سپس ادعا کرد: تأسیسات هستهای ایران نابود شدهاند، اما طرف ایرانی متعهد به توقف برنامه هستهای خود نیست.
جی دی ونس همچنین مدعی شد که آمریکا با حسن نیت وارد مذاکره شده و از خود انعطاف نشان داده است.
او سپس مدعی شد: «آنها ترجیح دادند شرایط ما را نپذیرند».
جی دی ونس مدعی شد که هیأت ایرانی «چیزی قوی که تأیید کند ایران به دنبال دستیابی به سلاح هستهای در طولانی مدت نیست؛ ارائه نکرده است و ما چنین چیزی ندیدهایم؛ امیدواریم که در آینده ببینیم».
معاون ترامپ در انتها از یک متن پیشنهادی تفاهمنامه خبر داد و آن را «آخرین و بهترین پیشنهاد» توصیف کرد و گفت: «باید ببینیم آیا ایرانیها آن را میپذیرند یا خیر.»
صدا و سیما اعلام کرد: تیم مذاکره کننده ایرانی با حضور محمدباقر قالیباف، سید عباس عراقچی و علی باقری به همراه کمیتههای کارشناسی در حدود ۲۱ ساعت مذاکره و رایزنی فشرده در اسلامآباد پاکستان، با ایستادگی بر حقوق اساسی مردم در حوزههای مختلف سیاسی و نظامی و فناوری صلح امیز هستهای، مانع تحقق زیاده خواهیهای آمریکا شد.
آمریکاییها قصد داشتند امتیازاتی که در جنگ نتوانستند به دست آورند، از جمله موضوع تنگه هرمز و خارج کردن مواد هستهای از کشور را در اتاق مذاکرات محقق کنند؛ اما هیئت ایرانی مانع این کار شد.
تیم ایرانی با ابتکارات مختلف تلاش کرد طرف آمریکایی را به سمت رسیدن به یک چارچوب مشترک سوق دهد، اما روحیه زیاده خواهانه آمریکایی مانع از عقلانیت و واقع نگری آنان و در نهایت توافق شد.
سخنگوی وزارت خارجه اعلام کرد:
امروز روز پر کار و طولانی برای هیات نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در اسلامآباد بود. مذاکرات فشردهای که از صبح روز شنبه با مساعی جمیله و میانجیگری پاکستان شروع شد تا الان بدون وقفه ادامه داشته و پیامها و متون متعددی بین دو طرف تبادل شده است. مذاکرهکنندگان ایرانی، از همه توان و تجربه و دانش خود برای صیانت از حقوق و منافع ایران بهره میگیرند. داغ سنگین بزرگان و عزیزان و هموطنانمان، عزم ما را در پیگیری منافع و حقوق ملت ایران جزمتر از هر زمانی کرده است.
در ۲۴ ساعت گذشته در مورد ابعاد مختلف موضوعات اصلی مذاکره شامل تنگه هرمز، موضوع هستهای، غرامت جنگ، رفع تحریمها و خاتمه کامل جنگ علیه ایران و در منطقه، گفتگو شد.
موفقیت این فرآیند دیپلماتیک منوط به جدیت و حسن نیت طرف مقابل و خودداری از زیادهخواهی و خواستههای غیرقانونی، و پذیرش حقوق حقه و منافع مشروع ایران است.
تهران تایمز نوشت: تولیت حرم مطهر امام حسین (ع) دومین محموله بشردوستانه شامل ۲۳ آمبولانس، ۱۰ دستگاه آتشنشانی، ۵ دستگاه لودر، ۵ دستگاه بیل مکانیکی و چندین تریلر تجهیزات پزشکی را به ایران فرستاد.
پیبیاس اعلام کرد:
یکی از مقامات ارشد کاخ سفید درباره مذاکرات ایران گفت: «۱۵ ساعت طول کشیده و ادامه دارد!»
علی هاشم خبرنگار ارشد الجزیره نوشت:
چارچوب کلی مذاکره تا حد زیادی شکل گرفته، اما شیطان همیشه در جزئیات است. توافق چارچوبی وسیلهای برای مدیریت مناقشه و تمدید آتشبس تا زمان دستیابی به راهحلهای واقعی است.
مسئله لبنان و آتشبس، همچنان در کنار تنگه هرمز، یک موضوع حلنشده باقی مانده است.
ایرانیها میخواهند حاکمیت خود بر تنگه را به عنوان ضمانتی برای اجرای هر توافق آینده تثبیت کنند.
ایرانیها تمایل دارند چین و روسیه را به مکانیسم اجرای توافق، از جمله هرگونه توافقات مرتبط با متحدان، اضافه کنند.
درباره موضوع هستهای، ایرانیها با بازگشت به فرمول عمانی که در آخرین دیدار ژنو مطرح شد، مخالفتی ندارند؛ فرمولی که شامل سازوکارهای روشن و تأکید بر عدم تمایل به تولید سلاح هستهای است.
ایرانیها اعمال هرگونه سقف برای برنامه موشکی خود را رد میکنند.
پایان وضعیت جنگ و امضای پیمان صلح با آمریکا که توسط کنگره آمریکا و مجلس شورای اسلامی تصویب شده و در شورای امنیت سازمان ملل ثبت گردد، همراه با لغو فوری همه تحریمها.
فارس نوشت: حدود ۱۵ ساعت از آغاز مذاکرات مشترک گذشته، بحثهای کارشناسی همچنان در هتل سرینا ادامه دارد.
تسنیم نوشت: علیرغم برخی خبرسازیها در فضای مجازی مبنی بر فرود یک هواپیما در اسلامآباد پاکستان و پیوستن یک مقام ایرانی به مذاکرات، هیچ فردی به این مذاکرات ملحق نشده است و آنچه گفته میشود صرفاً یک شایعه سازی است.
یک منبع دیپلماتیک در دولت پاکستان به الجزیره گفت: هیئت پاکستانی راه حلی در مورد تنظیم ناوبری در تنگه هرمز پیشنهاد کرد.
تسنیم خبر داد که مذاکرات ایران و آمریکا یک روز تمدید شد.
فارس هم نوشت: با پیشنهاد طرف پاکستانی و پذیرش دو طرف، مذاکرات یک دور دیگر در روز یکشنبه ادامه خواهد یافت.
الجزیره نوشت:
آنچه از طرف پاکستانی میشنویم این است که آنها همچنان بر انعطافپذیری بیشتر دو طرف فشار میآورند. بر اساس صحبت با منابعی که در داخل اتاق مذاکره با آنها گفتگو کردهایم، پیشرفت حاصل شده است.
طبق اطلاعاتی که به دست آوردهایم، چندین حوزه پوشش داده خواهد شد: امنیت، دیپلماسی و اقتصاد. پاکستانیها در حال کار روی اقدامات اعتمادساز در همه این زمینهها هستند.
منابع پاکستانی کاملاً امیدوارند که چیزی از این مذاکرات حاصل شود. اینکه آن چه شکلی دارد، خواه تمدید آتشبس، تردد از طریق تنگه هرمز، یا چیزی اساسیتر درباره برنامه هستهای را باید دید.
