سه سناریو برای افزایش مبلغ کالا برگ/ کالاهای مشمول کالابرگ چقدر گران شده اند؟

دی‌ماه سال گذشته با هدف انتقال یارانه‌ی ارزی به سفره‌ی خانوار، ارز ترجیحی حذف شد و مقرر گردید به ازای این مبلغ ماهانه یک میلیون تومان برای هر ایرانی کالابرگ در نظر گرفته شود. در زمان اجرای این طرح البته تاکید شد که متناسب با تغییرات قیمت و تورم و بهای ارز این مبلغ مورد بازنگری قرار گیرد.

به عبارت دیگر  طبق ماده ۳ مصوبه «تضمین امنیت غذایی»، دولت متعهد شده است که با توجه به میزان تورم اقلام سبد غذایی، اعتبار کالابرگ را به‌صورت دوره‌ای افزایش دهد.

 این در حالی است که اخبار رسیده از سازمان برنامه و بودجه و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نشان می‌دهد که هنوز توافقی بر سر میزان افزایش نرخ کالابرگ حاصل نشده است.

نقطه‌ی مهم این عدم توافق، گویا نبود منابع کافی برای افزایش رقم است.

 به موجب آن‌چه در قانون بودجه پیش‌بینی شده است مبلغ کالابرگ در سال جاری یک میلیون تومان است اما بر اساس مفاد پیش‌بینی شده در قانون و همزمان با از راه رسیدن موج شدید گرانی خصوصا در بخش غذا، بازنگری در مبلغ کالابرگ در دستور کار قرار گرفت.

 حالا برخی می‌گویند تنها افزایش ۲۵ درصدی یعنی ۲۵۰ هزار تومانی به ازای هر نفر مورد تایید سازمان برنامه و بودجه است در حالی که وزارت تعاون سناریوهایی را برای افزایش مبلغ کالابرگ تدوین کرده است. وزارت تعاون سه سناریو را برای افزایش مبلغ کالابرگ تدوین کرده است.

در سناریوی اول میزان رشد قیمت اقلام مد نظر است اما در دو سناریوی دیگر میزان کالری مصرفی فرد در روز مبنای محاسبات برای افزایش میزان کالابرگ است. در یکی از این سناریوها سبدی شامل حدود ۲ هزار و ۳۸۶ کیلوکالری در روز برای هر فرد در نظر گرفته شده که اقلامی مانند مرغ، تخم‌مرغ، گوشت، نان، روغن، حبوبات، میوه و سبزیجات را شامل می‌شود. این سناریو مورد تایید انستیتو تغذیه است. مبنای بررسی سناریوی سوم سبد ۲۱۰۰ کیلوکالری (شامل اقلام قبلی به اضافه میوه) است.

بحث بر سر میزان افزایش مبلغ کالابرگ در حالی ادامه دارد که یک بررسی ساده از قیمت اقلامی که اساسی تشخیص داده شده و قابل خرید با کالابرگ هستند، نشان می‌دهد میزان افزایش بسیار بیشتر از این میزان است. در برخی اقلام چون روغن رشد بیش از ۲۷۰ درصدی هم به ثبت رسیده و کالایی چون برنج میز بین ۵۸ تا ۱۳۸ درصد افزایش قیمت را نشان می‌دهد.

 اقتصاد ایران سال‌هاست درگیر تورم است اما دو شوک ارزی در سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ ، هزینه‌ی خرید غذا در ایران را به شدت بالا برده است.

جدول زیر دربردارنده‌ی میزان افزایش قیمت کالاهای اساسی در بازار است. این قیمت‌ها از سطح بازار استعلام شده و بدیهی است برخی اقلام کمی بیشتر یا کمتر از این میزان قیمت داشته باشند  قیمت دی ماه اما بر مبنای قیمت رسمی ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران است.