نسخه چاپی
ارسال به دوستان
صدا و سیما و شلیک به جمهوریت
برخی تحلیلگران حوزه ارتباطات در خصوص عملکرد صداوسیما بر این باور هستند که وقتی مدام بر یک مسئله تاکید شود، جامعه بهمرور از آن رویگردان میشود. بنابراین این خطر وجود دارد که تقدس آن مسئله از بین برود یا از قدرت تاثیرگذاریاش کاسته شود.
صداوسیما این روزها تقریبا هر روز با ایدهای حاشیهبرانگیز در قاب تلویزیون ظاهر میشود؛ یکبار بخشی از سخنان یکی از مجریان که از سوی افکار عمومی توهینآمیز تلقی شده، در فضای رسانهای وایرال میشود و بار دیگر نمایش برخی تجهیزات نظامی در رسانه ملی توجهها را به خود جلب میکند.
رسانه ملی بارها یک سناریوی واحد را از زوایای مختلف بازنمایی میکند و آنقدر بر آن تاکید و تکرار دارد که اثرگذاری اولیه خود را از دست میدهد. در این میان، تکصدایی حاکم بر رسانه، بهویژه در شرایط شبهجنگی کنونی، بیش از گذشته به چشم میآید.
هرچند صداوسیما از افزایش ۱۰ درصدی مخاطبان خود خبر میدهد، اما برخی مشاهدهگران میدانی روایت دیگری دارند؛ بسیاری ترجیح میدهند بهجای تماشای برنامههای تلویزیون، با تلفن همراه مشغول شوند، ولو در نبود اینترنت و فضای مجازی. همین مسئله باعث شده عملکرد صداوسیما در شرایط فعلی جامعه، بیش از پیش مورد توجه و نقد اساتید و پژوهشگران علوم ارتباطات قرار گیرد.
محمدعلی الستی، جامعهشناس ارتباطات و استاد دانشگاه، در گفتوگو با فرارو با اشاره به ظرفیتهای رسانه ملی در شرایط حساس سیاسی میگوید: «صداوسیما در وضعیت فعلی میتواند نقشی موثر و حتی راهبردی در جهت منافع ملی و آینده ایران ایفا کند، اما متاسفانه از این ظرفیت به شکل مطلوب و موثری استفاده نمیشود.»
محمدعلی الستی به فرارو میگوید: «نظام جمهوری اسلامی به دو بخش جمهوریت و اسلامیت تقسیم شده است. این زاویه، زاویهای مبارک است که از دل تعارض آن میتوان به دموکراسی اندیشید. این از امتیازات جمهوری اسلامی است که بسیاری به آن توجه نمیکنند.»
این استاد علوم ارتباطات میافزاید: «اگر همین وضعیت حفظ شود، در دوران پساجنگ میتوان امیدوار بود که بهمرور زمان دموکراسی در کشور ما پا بگیرد. اما چگونه میتوان این مسئله را مورد توجه قرار داد؟ محافظهکاران میگویند در سال ۸۸، طرفداران میرحسین موسوی صندوق رای را به رسمیت نشناختند و پرسیدند: «رأی من کجاست؟» آنان به خیابان آمدند و مقام معظم رهبری در واکنش بیان کردند که نمیتوان صندوق رای را با آمدن عدهای به خیابان نادیده گرفت.»
به گفته او: «این سخن رهبر شهید، در واقع، حرفی بسیار مهم و درست بود. با این سخن صندوق رای اهمیت خود را بیش از پیش نمایان کرد. حالا هم باید گفت در وضعیت پساجنگ میتوان بر صندوق رای حساب کرد. اما اکنون گروهی در حال لشکرکشی هستند تا قدرت خود را به رخ بخش دیگری از جامعه بکشند.»
الستی میگوید: «ممکن است پس از این قدرتنمایی، جامعه بهسمت حذف صندوق رای حرکت کند؛ چون قدرت مردم در خیابان نمایان است و ممکن است گفته شود مردم اینگونه همه چیز را تایید میکنند و دیگر انتخابات معنایی ندارد. اما نباید چنین شود. انسانهای هوشمند نباید اجازه دهند لشکرکشی بر صندوق رای تقدم پیدا کند. این هوشمندی در صداوسیما دیده نمیشود و این خطری است که دموکراسی را تهدید میکند.»
او در ادامه تاکید میکند: «وقتی مدام بر یک مسئله تاکید شود، جامعه بهمرور از آن رویگردان میشود. بنابراین این خطر وجود دارد که تقدس آن مسئله از بین برود یا از قدرت تاثیرگذاریاش کاسته شود.»
الستی در نهایت میگوید: «صداوسیما نیز با تکرار برخی موضوعات، غیرهوشمندی خود را نشان میدهد. از سوی دیگر، ممکن است جمهوریت نظام کمرنگ شود. در این میان، رسانههای فارسیزبان خارج از کشور نیز با موشدوانی، مردم را از صندوق رأی دور میکنند. جنبش اصلاحات نیز به همین دلیل شکست خورد که مردم به صندوق رأی پشت کردند. صداوسیما با این رویکرد، اعتبار انتخابات را از بین میبرد. رسانه ملی در حال حاضر از خط فکریای پیروی میکند که در حال دامن زدن به این ایده است.»
