نسخه چاپی
ارسال به دوستان
«سيا» به روايت «سنا»
دنیای اقتصاد:
گزارش سنا از شکنجهها در اتاق بازجوييهاي سيا جنجالآفرين شد و دو گروه را در مقابل هم قرار داد. گروهي که مدافع اين تاکتيکها بودند که عمدتا جمهوريخواه به حساب ميآيند و گروهي که آن را باعث شرمساري آمريکا در جوامع بينالمللي ميدانند اما از انتشار آن دفاع ميکنند.
پرتره ترسناک «سيا»
روزنامه واشنگتنپست روز گذشته نوشت: تحقيقات جامع سنا در طول 5 سال گذشته روي بازجوييهاي سيا از مظنونين 11 سپتامبر 2001، باعث بهوجود آمدن يک نگراني عظيم از اين سازمان اطلاعاتي شده است. اين گزارش کميته اطلاعات مجلس سنا با ارائه اتهامات جديدي از اعمال ظلم و ستم در تاکتيکهاي شديد سيا حکايت دارد که پيش از اين پرسنل پزشکي که با آژانس اطلاعاتي آمريکا همکاري ميکردند اين مسائل را ابراز کرده بودند. در بسياري از گزارشهاي اين گروه پزشکي آمده است که نيروهاي اطلاعاتي آمريکا براي اعترافگيري، متهمان را با روش «به آب بستن» وادار به حرف زدن ميکردند که در بيشتر مواقع منجر به وخامت اوضاع حياتي آنها ميشده است. خبرگزاري آسوشيتدپرس هم در اينباره گزارش داد که رئيس کميته اطلاعات سناي آمريکا از انتشار گزارش سنا درخصوص عملکرد سازمان اطلاعات مرکزي آمريکا (سيا) و اقدامهاي خشن و وحشيانه اين سازمان در بازجوييها دفاع کرد. پيش از اين برخي مقامات آمريکايي گفته بودند که انتشار اين گزارش ممکن است جايگاه آمريکا را در مبارزه با تروريسم تضعيف کند.
اين مقام آمريکايي درخصوص گزارش سنا از عملکرد سيا تصريح کرد که تکنيکهاي بازجويي اين سازمان موثر نبوده و در عين حال خشونت استفاده شده در اين تکنيکها بسيار بيشتر از چيزي بوده که مقامات عنوان کردهاند.
در گزارش سنا به تعامل سيا با کاخ سفيد، وزارت دادگستري، کنگره و ديگر نهادهاي آمريکايي اشاره و گفته شده که سيا در بسياري از تعاملها اطلاعات نادرست و غيرکافي در اختيار آنها قرار داده است.
اوباما در واکنش به انتشار اين گزارش گفت که روشهاي مبتني بر شکنجه در بازجوييها که در گذشته استفاده شده، بايد کنار گذاشته شود. رئيسجمهوري آمريکا همچنين در بيانيهاي ضمن تاکيد بر بيتاثير بودن شکنجه در مبارزه با تروريسم، اذعان کرد، توسل ماموران اطلاعاتي آمريکايي به روشهاي بازجويي خشونتبار در مورد مظنونان تروريست پس از حملات يازدهم سپتامبر چهره آمريکا را در جهان خدشهدار کرده است. باراک اوباما، رئيسجمهوري آمريکا تاکيد کرد جورج بوش در دوران رياستجمهوريخود به ويژه در انتخاب راههاي مناسب براي مبارزه با القاعده و جلوگيري از حملات تروريستي جديد عليه آمريکا، با شرايط سخت و انتخابهاي دشواري روبهرو شد. مسلما در آن سالها کارهاي خوبي هم انجام شده است اما در عين حال برخي اقدامات و فعاليتهايي صورت گرفت که با ارزشهاي آمريکا کاملا مغايرت داشتند. به گزارش خبرگزاري فرانسه، وي ادامه داد: به همين علت بود که من پس از آغاز به کار بهعنوان رئيسجمهور هرگونه شکنجه را منتفي دانستم.
اوباما تصريح کرد: انتشار گزارش سناي آمريکا درباره شکنجههاي صورت گرفته عليه مظنونان تروريست من را بيشتر از پيش متقاعد کرد که اين روشها نه تنها با ارزشهاي ما مغايرت دارند بلکه در مبارزه با تروريسم نيز بيتاثير هستند.
رئيس کميته اطلاعاتي سناي آمريکا نيز در اظهارات خود هنگام انتشار اين گزارش گفت: هشت سال پيش متوجه شديم که سيا از تکنيکهاي به اصطلاح پيشرفته در بازجوييها استفاده ميکند و در اين خصوص گزارش درستي به کنگره ارائه نشده است.
وي افزود: سيا در اين اقدامات از ماموراني استفاده کرده که سابقه خشونت و سوءاستفاده دارند. همچنين در بازجوييها بر خلاف اظهارات رئيس وقت سيا، افراد تحت بازجويي مورد شکنجه قرار گرفتهاند.
گزارش مهم کميته اطلاعاتي سناي آمريکا درباره کاربرد شکنجه در بازجويي سيا از مظنونان در «جنگ عليه تروريسم» بعد از مدتها تاخير منتشر ميشود.
در اين گزارش آمده است که اين شيوهها به اطلاعات مهم و قابل پيگيري منجر نشده و جزئيات به دست آمده از اين بازجوييها در دفاع از امنيت ملي آمريکا کليدي نبوده است.
گزارش منتشر شده صرفا خلاصهاي از تحقيق 6700 صفحهاي اين کميته است.
رئيس کميته اطلاعاتي سنا، سناتور «ديان فاينستاين» همزمان با انتشار نتيجه تحقيق چند ساله اين کميته گفت: گزارش نتيجه بررسي دستکم 19 بازداشتگاه مخفي سيا در کشورهاي ثالث و بازجويي از دستکم 119 تن با شيوههاي خشن است.
اين گزارش با نتيجهگيريهاي تکاندهندهاي که حاصل ماهها ملاقات با سازمان مرکزي اطلاعات و امنيت آمريکا و دسترسي به ميليونها صفحه مکاتبات و اسناد داخلي اين سازمان بوده به موارد زير اشاره دارد:
- شيوههاي بازجويي خشن اين سازمان به اطلاعات کليدي براي دفاع از امنيت ملي آمريکا منجر نشده است.
- سيا بهطور مستمر اطلاعات غلطي درباره اجراي اين بازجوييها و تاثير آن بر سياستمداران و مردم آمريکا داده است و آنها را گمراه کرده است.
- مديريت سيا بر برنامه «بازجوييهاي خشن» به شدت ناکافي و مخدوش بوده است.
جمهوريخواهان سنا در اولين واکنش خود به انتشار اين گزارش گفتهاند اطلاعات به دست آمده از بازجوييها در دستگيري تروريستها ازجمله اسامه بن لادن موثر بوده است. اما روزنامه نيويورک تايمز به نقل از منابع آگاه ضمن رد ادعاي جمهوريخواهان نوشت که دستگيري بنلادن هيچ ارتباطي با نحوه تاکتيکهاي به کار برده شده در بازجوييهاي سيا نداشته و قاصدي که پيغامهاي نزديکان بنلادن را رصد ميکرده و آنها را در اختيار نيروهاي اطلاعاتي آمريکا ميگذاشته است اصلا دستگير نشده و هيچ ارتباطي با تاکتيکهاي بهکار برده شده با سيا نداشته است.
با اين حال فاينستاين در ارائه نتيجه گزارش گفت: واژه شکنجه به هر معناي معمولش تفسير شود نتيجه آن است که بازداشتيهاي سيا شکنجه شدهاند. شيوههاي به کار رفته شامل محروميت از خواب، سيلي و کوبيدن فرد به ديوار، جاي دادن بازداشتي در جعبههاي کوچک، نگهداري فرد در انزوا و تهديد مدام به مرگ بوده است. همچنين در گزارشها آمده است که بارها بازداشتيها را تا پاي اعدام پيش ميبردهاند تا به اين طريق اعترافگيري کنند. همچنين در گزارش آمده که با شيوه القاء حس خفگي در بازجويي سه نفر از بازداشت شدگان تا حد مرگ دچار بدحالي شدهاند و بسياري از بازداشت شدگان نيز مدتي بعد دچار مشکلات رواني شدهاند.
براساس اين گزارش دستکم درباره شش نفر از بازداشتشدگان از «آبرساني مقعدي» استفاده شده است در حاليکه هيچ گزارش پزشکي مبني بر لزوم به کارگيري اين شيوه يافت نشده است.
«جورج تنت»، رئيس وقت سيا يافتههاي اين گزارش را رد کرده و گفته است برنامه بازجوييهاي خشن به دستگيري رهبران القاعده و حذف آنها از ميدان جنگ با آمريکا منجر شده است و جان هزاران آمريکايي را نجات داده است.
«تنت» يکي از افرادي است که نامش در اين گزارش بهعنوان مقصر اصلي مطرح شده است. او يکي از ياران و معتمدين جورج بوش بوده است. جورج بوش روز دوشنبه از بازجويان سيا بهعنوان ميهنپرستان ياد کرده بود. برنامه بازجويي از مظنونان تروريستي که درون سازمان سيا با عنوان «تفسير، بازداشت و بازجويي» مشهور است، از سال 2002 تا 2007 در دوران رياستجمهوري جورج بوش اجرا ميشد و پس از روي کار آمدن باراک اوباما به دستور او متوقف شد. اين در شرايطي است که اوباما در واکنش به انتشار اين گزارش گفت که اين شيوهها به موضع آمريکا در جهان «ضربهاي جدي» وارد کرده است و تاکيد کرده آمريکا ديگر از اين شيوهها استفاده نخواهد کرد.
اوباما سهشنبه شب به وقت آمريکا به شبکه «تله موندو» هم گفت: «پس از حملات 11 سپتامبر کشور دچار شوک شديد روحي و وضعيتي لغزنده و نامطمئن در مورد تکرار آن حملات بود و روشن است که سيا شتابزده و برنامهاي بدون انديشه زياد درباره عواقب احتمالي آن طراحي کرد.»
او گفت در آن برنامه حد و مرزها و اينکه دقيقا چه کسي مسوول و پاسخگوي برنامه است، به خوبي مشخص نشد.
رئيسجمهور آمريکا با دفاع از انتشار اين گزارش مدعي شد: يکي از مواردي که ما را از ديگر کشورها متمايز ميسازد اين است که زماني که ما اشتباه ميکنيم آن را ميپذيريم.
اوباما قبلا هم گفته است که به نظر او سيا در آن دوران تحت «فشار عظيمي» براي جلوگيري از حملات ديگري از نوع 11 سپتامبر بود و براي همين دچار خطا شد.
با اين حال او گفت هرچند نگران واکنشهاي احتمالي عليه آمريکاييها در جهان است اما اين گزارش بايد منتشر ميشد تا اطمينان حاصل شود که اين اشتباهات تکرار نشود.
در مقابل برخي جمهوريخواهان سنا نيز در واکنش به انتشار اين گزارش گفتهاند اطلاعات به دست آمده از بازجوييها در دستگيري «تروريستها» از جمله اسامه بن لادن موثر بوده است.
سناتور ميچ مک کانل، رهبر جمهوريخواه سنا و سناتور سکسبي چمبليس از اعضاي ارشد کميته اطلاعاتي سنا در بيانيهاي مشترک گفتهاند انتشار اين گزارش تبعات جدي براي امنيت ملي آمريکا خواهد داشت.
اين درحالي است که سناتور جمهوريخواه جان مک کين، که خود در طول اسارت در ويتنام به شدت شکنجه شده بود، در واکنش به اين گزارش از انتشار آن حمايت و تاکيد کرد که اين شيوهها به اعتبار جهاني آمريکا ضربه زده است.
مک کين گفت پذيرش حقيقت گاهي دشوار است، گاهي ممکن است به دشواريهايي براي آمريکا منجر شود اما «اين حق مردم آمريکا است» که بدانند تاثير اين سياستها و حاصل آن چه بوده است.
اين سناتور در عين حال گفت ممکن است انتشار اين گزارش به خشونت در نقاط مختلف جهان عليه منافع آمريکا منجر شود اما جهان مدتها است که از به کارگيري اين شيوهها خبردار بوده است و جلوگيري از انتشار آن را به بهانه به خطر افتادن امنيت آمريکا بيهوده خواند. اين سناتور بانفوذ جمهوريخواه گفت بسياري از اين شيوهها شکنجه بوده و «القاء حس خفگي» را نوعي اعدام نمايشي خواند که در آن فرد را تا پاي مرگ ميبرند و بازميگردانند.
همزمان جان برنان، مدير فعلي سازمان مرکزي اطلاعات و امنيت آمريکا، با اذعان به اينکه «اشتباهاتي در طول بازداشت و برنامه بازجويي» اين سازمان روي داده، گفته است درخصوص نتيجهگيري کميته تحقيق و «بيتاثير بودن اطلاعات حاصل از اين بازجوييها» با اين کميته اختلافنظر دارد.
در اتاقهاي شکنجه
براساس گزارش کميته سنا، «ابوزبيده» يکي از بازداشتيهايي که در بازداشتگاهي مخفي در تايلند نگهداري ميشده، 47 روز را بدون بازجويي در سلول انفرادي گذرانده است.
در پي اين دوره، او با به کارگيري انواع شيوههاي خشن مورد بازجويي قرار گرفته است و بعدها دچار مشکلات رواني شده است.
به جز او در افغانستان نيز بازداشتيها در تاريکي و انزوا، در سلولي که تنها «يک سطل براي ادرار و مدفوع داشته» محبوس بودند.
رضا النجار، يکي از محافظان اسامه بن لادن، اولين بازداشتي در بازداشتگاه سيا در افغانستان بوده است. بازجوها سهميه غذاي او را کاهش دادهاند، در سرما زنجيرش کردهاند و به جاي دسترسي دادن به دستشويي، به او «پوشک» بستهاند.
گل رحمان، بازداشتي ديگر، در حالي که در سرماي نقطه انجماد با يک پيراهن ساده در زنجير کف سلول سيماني خوابيده بوده، مرده است. پزشکي قانوني مرگ او را در اثر سرما اعلام کرده است.
واکنش به گزارش سنا
همزمان با کش وقوسهاي ناشي از انتشار اين گزارش در داخل آمريکا، بن امرسون، گزارشگر ويژه امور حقوق بشري و ضدتروريسم سازمان ملل گفت به غير از شکنجهگران، مقامهاي ارشد دولت جورج بوش که اين شکنجهها به دستور آنها انجام شده نيز بايد مورد پيگرد قرار گيرند. «کنت راث»، مديرکل سازمان ديدهبان حقوق بشر نيز گفته است که اقدامات ماموران سيا جرم تلقي ميشود و به هيچ وجه قابل توجيه نيستند. او گفت: «در صورتي که اين حقيقتيابي «سنا» به پيگرد قضايي ماموران منجر نشود، شکنجه همچنان به عنوان يک گزينه بالقوه براي رئيسجمهوران باقي خواهد ماند.»
سيا پيشتر استفاده از اين شيوههاي خشن را با اين استدلال توجيه ميکرد که از اين طريق به اطلاعات مهمي دست يافته و جان هزاران آمريکايي را نجات داده است.
اين سازمان پس از انتشار گزارش «سنا» مجددا در بيانيهاي اين موضع خود را تکرار کرد.
اتحاديه آزاديهاي مدني آمريکا در بيانيهاي از دادستان کل آمريکا خواسته است تا به شکلي ويژه و مستقل مقامهاي دولت جورج بوش را که در اين شکنجهها نقش داشتهاند مورد پيگرد قضايي قرار دهد. شبکه خبري ايبيسي آمريکا ميگويد تنها فردي که از بين ماموران دخيل در شکنجهها مورد پيگرد قضايي قرار گرفت و هماکنون زنداني است جان کيرياکو، مامور سابق سيا است که نخستين بار استفاده از شکنجه عليه مظنونان القاعده را فاش کرد و اطلاعات آن را در اختيار خبرنگاران گذاشت.
مطابق گزارش «سنا» سازمان سيا بهطور مستمر اطلاعات نادرست در اختيار مقامهاي دولتي و قضايي قرار ميداده، مانع از نظارت کنگره ميشده و از شبکهاي از بازداشتگاهها در کشورهاي مختلف استفاده ميکرده است.
گزارش سنا از شکنجهها در اتاق بازجوييهاي سيا جنجالآفرين شد و دو گروه را در مقابل هم قرار داد. گروهي که مدافع اين تاکتيکها بودند که عمدتا جمهوريخواه به حساب ميآيند و گروهي که آن را باعث شرمساري آمريکا در جوامع بينالمللي ميدانند اما از انتشار آن دفاع ميکنند.
پرتره ترسناک «سيا»
روزنامه واشنگتنپست روز گذشته نوشت: تحقيقات جامع سنا در طول 5 سال گذشته روي بازجوييهاي سيا از مظنونين 11 سپتامبر 2001، باعث بهوجود آمدن يک نگراني عظيم از اين سازمان اطلاعاتي شده است. اين گزارش کميته اطلاعات مجلس سنا با ارائه اتهامات جديدي از اعمال ظلم و ستم در تاکتيکهاي شديد سيا حکايت دارد که پيش از اين پرسنل پزشکي که با آژانس اطلاعاتي آمريکا همکاري ميکردند اين مسائل را ابراز کرده بودند. در بسياري از گزارشهاي اين گروه پزشکي آمده است که نيروهاي اطلاعاتي آمريکا براي اعترافگيري، متهمان را با روش «به آب بستن» وادار به حرف زدن ميکردند که در بيشتر مواقع منجر به وخامت اوضاع حياتي آنها ميشده است. خبرگزاري آسوشيتدپرس هم در اينباره گزارش داد که رئيس کميته اطلاعات سناي آمريکا از انتشار گزارش سنا درخصوص عملکرد سازمان اطلاعات مرکزي آمريکا (سيا) و اقدامهاي خشن و وحشيانه اين سازمان در بازجوييها دفاع کرد. پيش از اين برخي مقامات آمريکايي گفته بودند که انتشار اين گزارش ممکن است جايگاه آمريکا را در مبارزه با تروريسم تضعيف کند.
اين مقام آمريکايي درخصوص گزارش سنا از عملکرد سيا تصريح کرد که تکنيکهاي بازجويي اين سازمان موثر نبوده و در عين حال خشونت استفاده شده در اين تکنيکها بسيار بيشتر از چيزي بوده که مقامات عنوان کردهاند.
در گزارش سنا به تعامل سيا با کاخ سفيد، وزارت دادگستري، کنگره و ديگر نهادهاي آمريکايي اشاره و گفته شده که سيا در بسياري از تعاملها اطلاعات نادرست و غيرکافي در اختيار آنها قرار داده است.
اوباما در واکنش به انتشار اين گزارش گفت که روشهاي مبتني بر شکنجه در بازجوييها که در گذشته استفاده شده، بايد کنار گذاشته شود. رئيسجمهوري آمريکا همچنين در بيانيهاي ضمن تاکيد بر بيتاثير بودن شکنجه در مبارزه با تروريسم، اذعان کرد، توسل ماموران اطلاعاتي آمريکايي به روشهاي بازجويي خشونتبار در مورد مظنونان تروريست پس از حملات يازدهم سپتامبر چهره آمريکا را در جهان خدشهدار کرده است. باراک اوباما، رئيسجمهوري آمريکا تاکيد کرد جورج بوش در دوران رياستجمهوريخود به ويژه در انتخاب راههاي مناسب براي مبارزه با القاعده و جلوگيري از حملات تروريستي جديد عليه آمريکا، با شرايط سخت و انتخابهاي دشواري روبهرو شد. مسلما در آن سالها کارهاي خوبي هم انجام شده است اما در عين حال برخي اقدامات و فعاليتهايي صورت گرفت که با ارزشهاي آمريکا کاملا مغايرت داشتند. به گزارش خبرگزاري فرانسه، وي ادامه داد: به همين علت بود که من پس از آغاز به کار بهعنوان رئيسجمهور هرگونه شکنجه را منتفي دانستم.
اوباما تصريح کرد: انتشار گزارش سناي آمريکا درباره شکنجههاي صورت گرفته عليه مظنونان تروريست من را بيشتر از پيش متقاعد کرد که اين روشها نه تنها با ارزشهاي ما مغايرت دارند بلکه در مبارزه با تروريسم نيز بيتاثير هستند.
رئيس کميته اطلاعاتي سناي آمريکا نيز در اظهارات خود هنگام انتشار اين گزارش گفت: هشت سال پيش متوجه شديم که سيا از تکنيکهاي به اصطلاح پيشرفته در بازجوييها استفاده ميکند و در اين خصوص گزارش درستي به کنگره ارائه نشده است.
وي افزود: سيا در اين اقدامات از ماموراني استفاده کرده که سابقه خشونت و سوءاستفاده دارند. همچنين در بازجوييها بر خلاف اظهارات رئيس وقت سيا، افراد تحت بازجويي مورد شکنجه قرار گرفتهاند.
گزارش مهم کميته اطلاعاتي سناي آمريکا درباره کاربرد شکنجه در بازجويي سيا از مظنونان در «جنگ عليه تروريسم» بعد از مدتها تاخير منتشر ميشود.
در اين گزارش آمده است که اين شيوهها به اطلاعات مهم و قابل پيگيري منجر نشده و جزئيات به دست آمده از اين بازجوييها در دفاع از امنيت ملي آمريکا کليدي نبوده است.
گزارش منتشر شده صرفا خلاصهاي از تحقيق 6700 صفحهاي اين کميته است.
رئيس کميته اطلاعاتي سنا، سناتور «ديان فاينستاين» همزمان با انتشار نتيجه تحقيق چند ساله اين کميته گفت: گزارش نتيجه بررسي دستکم 19 بازداشتگاه مخفي سيا در کشورهاي ثالث و بازجويي از دستکم 119 تن با شيوههاي خشن است.
اين گزارش با نتيجهگيريهاي تکاندهندهاي که حاصل ماهها ملاقات با سازمان مرکزي اطلاعات و امنيت آمريکا و دسترسي به ميليونها صفحه مکاتبات و اسناد داخلي اين سازمان بوده به موارد زير اشاره دارد:
- شيوههاي بازجويي خشن اين سازمان به اطلاعات کليدي براي دفاع از امنيت ملي آمريکا منجر نشده است.
- سيا بهطور مستمر اطلاعات غلطي درباره اجراي اين بازجوييها و تاثير آن بر سياستمداران و مردم آمريکا داده است و آنها را گمراه کرده است.
- مديريت سيا بر برنامه «بازجوييهاي خشن» به شدت ناکافي و مخدوش بوده است.
جمهوريخواهان سنا در اولين واکنش خود به انتشار اين گزارش گفتهاند اطلاعات به دست آمده از بازجوييها در دستگيري تروريستها ازجمله اسامه بن لادن موثر بوده است. اما روزنامه نيويورک تايمز به نقل از منابع آگاه ضمن رد ادعاي جمهوريخواهان نوشت که دستگيري بنلادن هيچ ارتباطي با نحوه تاکتيکهاي به کار برده شده در بازجوييهاي سيا نداشته و قاصدي که پيغامهاي نزديکان بنلادن را رصد ميکرده و آنها را در اختيار نيروهاي اطلاعاتي آمريکا ميگذاشته است اصلا دستگير نشده و هيچ ارتباطي با تاکتيکهاي بهکار برده شده با سيا نداشته است.
با اين حال فاينستاين در ارائه نتيجه گزارش گفت: واژه شکنجه به هر معناي معمولش تفسير شود نتيجه آن است که بازداشتيهاي سيا شکنجه شدهاند. شيوههاي به کار رفته شامل محروميت از خواب، سيلي و کوبيدن فرد به ديوار، جاي دادن بازداشتي در جعبههاي کوچک، نگهداري فرد در انزوا و تهديد مدام به مرگ بوده است. همچنين در گزارشها آمده است که بارها بازداشتيها را تا پاي اعدام پيش ميبردهاند تا به اين طريق اعترافگيري کنند. همچنين در گزارش آمده که با شيوه القاء حس خفگي در بازجويي سه نفر از بازداشت شدگان تا حد مرگ دچار بدحالي شدهاند و بسياري از بازداشت شدگان نيز مدتي بعد دچار مشکلات رواني شدهاند.
براساس اين گزارش دستکم درباره شش نفر از بازداشتشدگان از «آبرساني مقعدي» استفاده شده است در حاليکه هيچ گزارش پزشکي مبني بر لزوم به کارگيري اين شيوه يافت نشده است.
«جورج تنت»، رئيس وقت سيا يافتههاي اين گزارش را رد کرده و گفته است برنامه بازجوييهاي خشن به دستگيري رهبران القاعده و حذف آنها از ميدان جنگ با آمريکا منجر شده است و جان هزاران آمريکايي را نجات داده است.
«تنت» يکي از افرادي است که نامش در اين گزارش بهعنوان مقصر اصلي مطرح شده است. او يکي از ياران و معتمدين جورج بوش بوده است. جورج بوش روز دوشنبه از بازجويان سيا بهعنوان ميهنپرستان ياد کرده بود. برنامه بازجويي از مظنونان تروريستي که درون سازمان سيا با عنوان «تفسير، بازداشت و بازجويي» مشهور است، از سال 2002 تا 2007 در دوران رياستجمهوري جورج بوش اجرا ميشد و پس از روي کار آمدن باراک اوباما به دستور او متوقف شد. اين در شرايطي است که اوباما در واکنش به انتشار اين گزارش گفت که اين شيوهها به موضع آمريکا در جهان «ضربهاي جدي» وارد کرده است و تاکيد کرده آمريکا ديگر از اين شيوهها استفاده نخواهد کرد.
اوباما سهشنبه شب به وقت آمريکا به شبکه «تله موندو» هم گفت: «پس از حملات 11 سپتامبر کشور دچار شوک شديد روحي و وضعيتي لغزنده و نامطمئن در مورد تکرار آن حملات بود و روشن است که سيا شتابزده و برنامهاي بدون انديشه زياد درباره عواقب احتمالي آن طراحي کرد.»
او گفت در آن برنامه حد و مرزها و اينکه دقيقا چه کسي مسوول و پاسخگوي برنامه است، به خوبي مشخص نشد.
رئيسجمهور آمريکا با دفاع از انتشار اين گزارش مدعي شد: يکي از مواردي که ما را از ديگر کشورها متمايز ميسازد اين است که زماني که ما اشتباه ميکنيم آن را ميپذيريم.
اوباما قبلا هم گفته است که به نظر او سيا در آن دوران تحت «فشار عظيمي» براي جلوگيري از حملات ديگري از نوع 11 سپتامبر بود و براي همين دچار خطا شد.
با اين حال او گفت هرچند نگران واکنشهاي احتمالي عليه آمريکاييها در جهان است اما اين گزارش بايد منتشر ميشد تا اطمينان حاصل شود که اين اشتباهات تکرار نشود.
در مقابل برخي جمهوريخواهان سنا نيز در واکنش به انتشار اين گزارش گفتهاند اطلاعات به دست آمده از بازجوييها در دستگيري «تروريستها» از جمله اسامه بن لادن موثر بوده است.
سناتور ميچ مک کانل، رهبر جمهوريخواه سنا و سناتور سکسبي چمبليس از اعضاي ارشد کميته اطلاعاتي سنا در بيانيهاي مشترک گفتهاند انتشار اين گزارش تبعات جدي براي امنيت ملي آمريکا خواهد داشت.
اين درحالي است که سناتور جمهوريخواه جان مک کين، که خود در طول اسارت در ويتنام به شدت شکنجه شده بود، در واکنش به اين گزارش از انتشار آن حمايت و تاکيد کرد که اين شيوهها به اعتبار جهاني آمريکا ضربه زده است.
مک کين گفت پذيرش حقيقت گاهي دشوار است، گاهي ممکن است به دشواريهايي براي آمريکا منجر شود اما «اين حق مردم آمريکا است» که بدانند تاثير اين سياستها و حاصل آن چه بوده است.
اين سناتور در عين حال گفت ممکن است انتشار اين گزارش به خشونت در نقاط مختلف جهان عليه منافع آمريکا منجر شود اما جهان مدتها است که از به کارگيري اين شيوهها خبردار بوده است و جلوگيري از انتشار آن را به بهانه به خطر افتادن امنيت آمريکا بيهوده خواند. اين سناتور بانفوذ جمهوريخواه گفت بسياري از اين شيوهها شکنجه بوده و «القاء حس خفگي» را نوعي اعدام نمايشي خواند که در آن فرد را تا پاي مرگ ميبرند و بازميگردانند.
همزمان جان برنان، مدير فعلي سازمان مرکزي اطلاعات و امنيت آمريکا، با اذعان به اينکه «اشتباهاتي در طول بازداشت و برنامه بازجويي» اين سازمان روي داده، گفته است درخصوص نتيجهگيري کميته تحقيق و «بيتاثير بودن اطلاعات حاصل از اين بازجوييها» با اين کميته اختلافنظر دارد.
در اتاقهاي شکنجه
براساس گزارش کميته سنا، «ابوزبيده» يکي از بازداشتيهايي که در بازداشتگاهي مخفي در تايلند نگهداري ميشده، 47 روز را بدون بازجويي در سلول انفرادي گذرانده است.
در پي اين دوره، او با به کارگيري انواع شيوههاي خشن مورد بازجويي قرار گرفته است و بعدها دچار مشکلات رواني شده است.
به جز او در افغانستان نيز بازداشتيها در تاريکي و انزوا، در سلولي که تنها «يک سطل براي ادرار و مدفوع داشته» محبوس بودند.
رضا النجار، يکي از محافظان اسامه بن لادن، اولين بازداشتي در بازداشتگاه سيا در افغانستان بوده است. بازجوها سهميه غذاي او را کاهش دادهاند، در سرما زنجيرش کردهاند و به جاي دسترسي دادن به دستشويي، به او «پوشک» بستهاند.
گل رحمان، بازداشتي ديگر، در حالي که در سرماي نقطه انجماد با يک پيراهن ساده در زنجير کف سلول سيماني خوابيده بوده، مرده است. پزشکي قانوني مرگ او را در اثر سرما اعلام کرده است.
واکنش به گزارش سنا
همزمان با کش وقوسهاي ناشي از انتشار اين گزارش در داخل آمريکا، بن امرسون، گزارشگر ويژه امور حقوق بشري و ضدتروريسم سازمان ملل گفت به غير از شکنجهگران، مقامهاي ارشد دولت جورج بوش که اين شکنجهها به دستور آنها انجام شده نيز بايد مورد پيگرد قرار گيرند. «کنت راث»، مديرکل سازمان ديدهبان حقوق بشر نيز گفته است که اقدامات ماموران سيا جرم تلقي ميشود و به هيچ وجه قابل توجيه نيستند. او گفت: «در صورتي که اين حقيقتيابي «سنا» به پيگرد قضايي ماموران منجر نشود، شکنجه همچنان به عنوان يک گزينه بالقوه براي رئيسجمهوران باقي خواهد ماند.»
سيا پيشتر استفاده از اين شيوههاي خشن را با اين استدلال توجيه ميکرد که از اين طريق به اطلاعات مهمي دست يافته و جان هزاران آمريکايي را نجات داده است.
اين سازمان پس از انتشار گزارش «سنا» مجددا در بيانيهاي اين موضع خود را تکرار کرد.
اتحاديه آزاديهاي مدني آمريکا در بيانيهاي از دادستان کل آمريکا خواسته است تا به شکلي ويژه و مستقل مقامهاي دولت جورج بوش را که در اين شکنجهها نقش داشتهاند مورد پيگرد قضايي قرار دهد. شبکه خبري ايبيسي آمريکا ميگويد تنها فردي که از بين ماموران دخيل در شکنجهها مورد پيگرد قضايي قرار گرفت و هماکنون زنداني است جان کيرياکو، مامور سابق سيا است که نخستين بار استفاده از شکنجه عليه مظنونان القاعده را فاش کرد و اطلاعات آن را در اختيار خبرنگاران گذاشت.
مطابق گزارش «سنا» سازمان سيا بهطور مستمر اطلاعات نادرست در اختيار مقامهاي دولتي و قضايي قرار ميداده، مانع از نظارت کنگره ميشده و از شبکهاي از بازداشتگاهها در کشورهاي مختلف استفاده ميکرده است.
پسندیدم 0
گزارش خطا
