نسخه چاپی
ارسال به دوستان
موج خشم اسرائیلی ها علیه توافق و ترامپ | چرا باید از توافق خوشحال باشیم؟
توافق ایران و آمریکا قرار است روز جمعه به امضای رسمی طرفین برسد. مفاد آن هنوز روشن نیست، اما خشم اسرائیلیها از این توافق، دلگرم کننده است.
جریان های تندرو در ایران همواره یک عبارت کلیدی را در چهار دهه اخیر به دوش کشیده اند و آن نقل قولی از آیت الله خمینی است که می گوید: «اگر دشمن از شما تعریف کرد ببینید چه اشتباهی کردهاید». این جریان ها امروز با موقعیت دشواری روبه رو شده اند؛ از یک سو دست از موضع جنگ طلبانه و مختالفتشان با توافق بر نمی دارند و از سوی دیگر دشمنشان یک دست و یک صدا از توافق خشمگین است. امروز رسانه های اسرائیلی دو خوراک برای پرداختن دارند؛ یکی ابراز خشم از توافق ایران و آمریکا و دیگری ابراز شادی از اعتراض منتقدان ایرانی به همان توافق. بر اساس آموزه های انقلاب، این گروه باید ببیند چه اشتباهی کرده است.
رسانهها و سیاستمداران اسرائیلی، توافق در حال شکلگیری میان ایران و آمریکا را نشانهای از شکست راهبردی تلآویو میدانند؛ توافقی که نه به تغییر رژیم در تهران انجامیده، نه تکلیف برنامه موشکی و هستهای ایران را روشن کرده و نه امنیت شمال اسرائیل را تضمین کرده است. حالا بنیامین نتانیاهو، که وعده «پیروزی کامل» داده بود، با این پرسش روبهروست: نتیجه جنگ چه شد؟
نتانیاهو زیر فشار به خود پیچید؛ نخستین نشست خبری پس از سه ماه
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شامگاه دوشنبه نخستین نشست خبری خود در سه ماه گذشته را برگزار کرد؛ نشستی که پس از امضای یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ برگزار شد. هاآرتص میگوید نشست خبری چنان بود که میشود گفت «نتانیاهو زیر فشار به خود میپیچد». نتانیاهو در این نشست مدعی شد که جنگ موفقیتآمیز بوده، اما در عین حال اعتراف کرد که هنوز نمیداند در متن توافق چه نوشته شده است.
وقتی خبرنگاری درباره نگرانیها از شباهتهای احتمالی میان توافق هستهای سال ۲۰۱۵ دولت اوباما با ایران و جزئیات گزارششده از چارچوب در حال شکلگیری میان آمریکا و ایران پرسید، نتانیاهو گفت این دو را مقایسه نخواهد کرد، زیرا «ما نمیدانیم توافق چه بوده است.»
نخستوزیر اسرائیل در داخل رژیمش با انتقادهای فزایندهای، حتی از درون دولت خود، به دلیل شرایط تحمیلی آمریکا برای پایان ظاهری جنگ روبهرو است. به اذعان رسانههای اسرائیلی، رژیم صهیونیستی در تمام روند مذاکرات کاملاً کنار گذاشته شده بود؛ این موضوع زمانی آشکار شد که نتانیاهو به یک خبرنگار گفت اسرائیل هنوز از جزئیات توافق خبر ندارد؛ توافقی که قرار است پس از امضای دیجیتال در شامگاه یکشنبه، روز جمعه در سوئیس بهطور رسمی امضا شود.
تلاش ناکام برای نمایش پیروزی
بنیامین نتانیاهو شب گذشته در اولین نشست خبری خود بعد از توافق سعی کرد بر دستاوردهای اسرائیل در جنگ تمرکز کند. او مدعی شد که تهدید هستهای ایران «خطری فوری» بوده و اسرائیل آن را «همراه با دوستان آمریکایی خود» برطرف کرده است.
او گفت: «ما دانشمندان هستهای را هدف قرار دادیم؛ رهبران رژیم ترور را از میان برداشتیم؛ تأسیسات هستهای را خرد کردیم؛ موشکها و بخش عمده کارخانههای تولید موشک را نابود کردیم. ما صنایع و زیرساختهای نظامی بیشماری را هدف قرار دادیم. نیروی دریایی و نیروی هوایی آنها را نابود کردیم. فرماندهان پایگاهی را که مردم ایران را قتلعام کرده بودند، از میان برداشتیم. ما خسارتی عظیم وارد کردیم؛ برخی آن را صدها میلیارد دلار و برخی حتی نزدیک به یک تریلیون دلار برای اقتصاد ایران برآورد میکنند.»
اینها همان ادعاهایی است که بعد از جنگ ۱۲ روزه هم مطرح شده بود. اما او در پاسخ به سوالی درباره ناکامی اسرائیل در رسیدن به یکی از مهمترین اهدافش در جنگ، یعنی تغییر رژیم ایران، گفت: «اصلاً چیزی بد پیش نرفت. من اهداف را، و کابینه نیز اهداف را، متفاوت از چیزی که شما گفتید تعریف کردیم.»
مواجهه به یک پرسش: هدف تغییر رژیم چه شد؟
نتانیاهو مدعی شد که آنها میخواستند خطر موجودیتی را از سر خود بردارند: نخست، خطر هستهای؛ سپس موشکهای بالستیک. او هیچ اشارهای به ناکامیاش در تغییر رژیم ایران نکرد و در این نشست خبری گفت: «ما گفتیم میخواهیم شرایطی ایجاد کنیم که به مردم ایران اجازه دهد، اگر بخواهند، این رژیم را از سر خود بردارند.»
مهمترین پرسش از نتانیاهو، پرسشی درباره دستور آمریکا به اسرائیل برای پایان دادن به جنگ بود. نخستوزیر اسرائیل سعی کرد با این برداشت که اسرائیل استقلال رأی ندارد، مقابله کند.
او تأکید کرد که «باید آنچه آمریکا میگوید را در نظر بگیرد»، با این حال مدعی شد: «ما ابتکار عمل داریم، عملیات انجام میدهیم، غافلگیر میکنیم و همچنین پیروز میشویم.»
نتانیاهو در این نشست خبری از پاسخ به این پرسش خودداری کرد که آیا آمریکا اجازه خواهد داد اسرائیل بهتنهایی به ایران حمله کند یا بهطور مستقل علیه حزبالله در لبنان اقدام کند؛ اما گفت اسرائیل «هر کاری لازم باشد» برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای انجام خواهد داد و تأکید کرد: «من در رابطه با این هدف، خود را به هیچوجه محدود نمیکنم.»
اما اظهارات نتانیاهو در داخل اسرائیل هم خریدار نداشت. چهرههای مخالف پس از نشست خبری نتانیاهو، بهشدت از او انتقاد کردند و ادعاهایش را مبنی بر اینکه جنگ اخیر علیه ایران، اسرائیل را از نابودی هستهای نجات داده و اهداف اصلی آن محقق شده، با وجود اینکه رژیم تهران جایگزین نشده است، زیر سؤال بردند.
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین و رهبر حزب «با هم»، در یک نشست خبری در تلآویو به خبرنگاران گفت: «دوره این دولت نتانیاهو با یک جنگ داخلی آغاز شد، با ۷ اکتبر ادامه یافت و اکنون با یک شکست تاریخی در برابر ایران به پایان میرسد.»
گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار، گفت بهتر بود نتانیاهو بگوید: «اشتباه کردم، اهداف نادرستی تعیین کردم که نتوانستم به آنها برسم.»
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، در توییتی نوشت: «میتوان استدلال کرد که ما قدرتی نزدیک به سلطه منطقهای هستیم؛ میتوان هم استدلال کرد که در خطر نابودی و یک قدمی مرگ جمعی قرار داریم؛ اما نمیتوان هر دو استدلال را مطرح کرد، آن هم قطعاً نه با فاصله یک دقیقه از هم.»
توافقی که در اسرائیل طرفدار ندارد
توافق ایران و آمریکا در میان سیاستمداران و رسانههای اصلی اسرائیلی طرفدار زیادی ندارد. نتانیاهو آشکارا توسط رئیسجمهور آمریکا مورد اهانت قرار گرفته، و حالا جامعه اسرائیل که چندین ماه در پناهگاه و زیرزمین زندگی کردهاند، یک سؤال کلیدی از هیأت حاکمه خود دارند: پس نتیجه جنگ چه شد؟
تایمز آو اسرائیل در گزارشی نوشته: «روشن نیست ایران در حوزه هستهای چه امتیازهایی داده است؛ در حالی که هیچ نشانهای وجود ندارد که مسائل دیگری که برای امنیت اسرائیل کلیدی هستند، از جمله برنامه موشکهای بالستیک تهران و شبکه نیروهای نیابتی آن، مورد رسیدگی قرار گرفته باشند. هرچند اسرائیل و آمریکا در ماه فوریه جنگ را بهطور مشترک آغاز کردند، اسرائیل طرف مذاکرات نبود و بارها از سوی ترامپ به دلیل به خطر انداختن گفتوگوها با ایران مورد انتقاد قرار گرفت.»
این رسانه در گزارش دیگری نوشته: «نتانیاهو وعده «خاورمیانهای جدید» و «پیروزی کامل» بر دشمنان را داده بود. اما پس از ناکامی در جلوگیری از توافق بسیار مشکلساز ترامپ با ایران، اورشلیم در منطقهای تغییرکرده، عقب مانده و آسیبپذیر رها میشود.»
در این گزارش آمده: «چنگ جمهوری اسلامی بر قدرت، محکمتر از همیشه به نظر میرسد؛ اسرائیل مشروعیت پاسخ دادن به حملات مستقیم حزبالله به خاک خود را از دست داده است؛ و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در آستانه امضای توافقی با ایران است که هیچیک از اهدافی را که آمریکا یا اسرائیل در آغاز جنگ، در ۲۸ فوریه، اعلام کرده بودند محقق نمیکند.»
تایمز آو اسرائیل: نتانیاهو تنها مانده است
تایمز آو اسرائیل معتقد است امروز «نتانیاهو تنها مانده است». این رسانه میگوید در برابر تصمیم ترامپ برای پیش بردن یادداشت تفاهم بر اساس شروطی که اسرائیل از آنها بیزار است، نتانیاهو خود را در نظام آمریکا بیپناه میبیند.
این رسانه نوشته است: «نتانیاهو نمیتواند برای حمایت به دموکراتها روی آورد، زیرا آنها مدتهاست از او دلزده شدهاند و بهطور فزایندهای نسبت به خود اسرائیل نیز موضعی سردتر پیدا کردهاند. اگرچه جمهوریخواهان کنگره هنوز تماسهای او را پاسخ میدهند، اما آنها نیز برای کمک به نتانیاهو در برابر ترامپ نمیایستند. و تکیه کردن به متحدان دیگر را هم فراموش کنید. نتانیاهو تماماً خود را در کنار ترامپ قرار داده است. این راهبرد اکنون به نتیجهای کاملاً متفاوت از آنچه نخستوزیر تصور میکرد منتهی شده و او رهبران جهانیای ندارد که حاضر باشند برای او یا برای اسرائیل هزینه بدهند.»
هاآرتص: جنگ با ایران، دومین افتضاح بزرگ نتانیاهو
هاآرتص، دیگر رسانه اسرائیلی، در گزارشی نوشته: «ماجرای ایران در حال تبدیل شدن به دومین افتضاح بزرگ در تاریخ طولانی نخستوزیری بنیامین نتانیاهو بعد از ۷ اکتبر است.»
این رسانه میگوید: «پایان دادن به جنگ با این شرایط، خبر خوبی برای هیچ اسرائیلی نیست؛ زیرا ایران در حال حاضر به نظر میرسد از جنگ حتی قویتر و مصممتر بیرون آمده است.»
این رسانه به احتمال خارج نشدن اورانیومهای غنیشده از خاک ایران هم اعتراض کرده و با این عبارت که «شیطان در جزئیات است» نوشت: ترامپ در روزهای اخیر درباره گزینه رقیقسازی اورانیوم بسیار غنیشده ایران، به جای خارج کردن آن از کشور، سخن گفته است.
بر اساس این گزارش: «چنین پایانی برای ماجرای ایران — بدون تغییر رژیم، بدون پایان برنامههای هستهای و موشکی ایران و با آسیب آشکار به رابطه ویژه اسرائیل و آمریکا — میزان تخریبی را نشان میدهد که نتانیاهو از سال ۲۰۲۳ بر جایگاه جهانی اسرائیل وارد کرده است.»
اورشلیم پست: توافق کابوس اسرائیل است
اورشلیم پست، دیگر رسانه اصلی اسرائیل، در گزارشی گفته: «اسرائیل نمیتواند برای توافقی با ایران که تهدیدهای اصلی را دستنخورده باقی میگذارد، کف بزند.»
این رسانه، توافق را «کابوسی برای اسرائیل» میداند.
یدیعوت آحارونوت: اگر از نتیجه جنگ خبر داشتیم، هرگز شروع نمیکردیم
نشریه یدیعوت آحارونوت هم تحلیل مشابهی دارد. این رسانه در گزارشی با عنوان «خیانت» نوشته: توافق با ایران باعث شده ساکنان شمال اسرائیل احساس کنند امنیتشان قربانی منافع آمریکا شده است.
این رسانه در یادداشت دیگری رسماً اعتراف کرده که «پیروزی اسرائیل در برابر ایران، پشت میز مذاکره از دست رفت.»
یدیعوت آحارونوت نوشته شکستی که اسرائیل امروز تجربه میکند، مشابه شکستی است که پس از جنگ دوم لبنان در سال ۲۰۰۶ احساس کرد؛ «این بار با سرخوردگی بیشتر».
یک مقام ارشد اسرائیلی به این رسانه گفت: «اگر اسرائیل از قبل میدانست نتیجه نهایی این خواهد بود، بسیار بعید بود عملیات شیر خیزان را آغاز میکردیم.»
خشم رسانههای اسرائیلی از ترامپ
جالب است که رسانههای اسرائیلی یکصدا به ترامپ تاختهاند. یدیعوت آحارونوت نوشته درسی که اسرائیل از این جنگ گرفته این است که «هرگز نباید همه تخممرغهایش را در یک سبد بگذارد؛ بهویژه نه در دستان یک مرد غیرقابل پیشبینی.»
این رسانه اعتراف کرده که «به دلیل مذاکرات سهلانگارانه رئیسجمهور قدرتمندترین کشور جهان، اسرائیل به واقعیتی بازگشت که در آن آزادی عملش محدودتر شده و بازدارندگیاش آسیب دیده است؛ عمدتاً به دلیل ضربهای که به رابطه میان دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو وارد شده است.»
این رسانه اسرائیلی به هشدار معروف اداره اطلاعات نظامی اسرائیل در سال ۲۰۲۳ اشاره کرده است: «مقامهای اطلاعاتی آن زمان اشاره کرده بودند که دشمنان اسرائیل ضعف در رابطه میان واشنگتن و اورشلیم را تشخیص دادهاند و ممکن است از این فرصت برای یک حرکت غافلگیرانه استفاده کنند. آن هشدار در آن زمان درباره حماس نبود، بلکه درباره ایران و حزبالله بود. اما ایده روشن است.»
هشدار جامعه یهودیان آمریکا: ترامپ اسرائیل را کنار گذاشت
هیلی سویفر، مدیرعامل شورای دموکراتیک یهودیان آمریکا، روز دوشنبه در بیانیهای درباره این توافق گفت: «دونالد ترامپ آنقدر برای رسیدن به توافق با ایران مستأصل بود که بیپرده حاضر شد اسرائیل را کنار بگذارد؛ و بار دیگر نشان داد که ترامپ به هیچکس جز خودش وفاداری یا تعهدی ندارد.»
مورتون کلاین، رئیس سازمان صهیونیستی آمریکا، در بیانیهای گفت: «ما از دولت میخواهیم مفاد توافق را هرچه زودتر منتشر کند. با این حال، همان مقدار اندکی که میدانیم، عمیقاً مشکلساز است.»
مجموع واکنشهای رسانهها، سیاستمداران و افکار عمومی اسرائیل نشان میدهد اسرائیل با واقعیت های بعد از جنگ مواجه شده است که در آن ایران همچنان پابرجاست، برنامه موشکی و نیابتی تهران تعیین تکلیف نشده، حزبالله در معادله شمال باقی مانده و اسرائیل حتی از جزئیات توافقی که سرنوشت جنگ را رقم میزند، کنار گذاشته شده است.
